Nieuwe stap in versoepeling coronamaatregelen per 1 juni

20 mei 2020

Premier Rutte bevestigde tijdens de persconferentie van 19 mei dat de op 6 mei aangekondigde versoepelingen van de coronamaatregelen per 1 juni doorgang zullen vinden. Zo mogen cafés, restaurants en culturele instellingen, onder voorwaarden, hun deuren openen.

Routekaart

Op 6 mei presenteerde Rutte een ‘routekaart’ of een ‘spoorboekje’ voor de periode tot 1 september, waarbij op 11 mei, 1 juni, 15 juni, 1 juli en 1 september steeds meer versoepelingen worden doorgevoerd. Voor iedere stap geldt dat deze wordt doorgezet voor zover de situatie rondom het coronavirus dit toelaat. De boodschap ‘blijf zoveel mogelijk thuis’, is toen veranderd in ‘vermijd drukte’.

Aanpassing maatregelen per 1 juni: meer ruimte voor groepen

  • Buiten mogen mensen bij elkaar komen als zij 1,5 meter afstand tot elkaar bewaren.

  • In alle gebouwen die publiek toegankelijk zijn, mogen maximaal 30 mensen bij elkaar komen, exclusief personeel. Wel wordt ook hier de 1,5 meter afstand tot elkaar gehanteerd.

  • Thuis blijft het dringende advies om voor bezoekers 1,5 meter afstand aan te houden, zowel binnen als in de tuin en op het balkon.

Er geldt dus geen maximum voor het aantal mensen dat op straat bij elkaar komt. Voorwaarden zijn dat er geen sprake is van een evenement in de zin van art. 174 Gemeentewet en dat men 1,5 meter afstand tot elkaar bewaart.

Onderwijs

Voortgezet (speciaal) onderwijs gaat op 2 juni open. Scholen nemen maatregelen zodat 1,5 meter afstand kan worden gehouden. Dat betekent in de praktijk dat niet alle leerlingen tegelijk op school kunnen zijn. Voor het voortgezet speciaal onderwijs brengt het type onderwijs met zich mee dat maatregelen ten behoeve van 1,5 meter afstand niet altijd mogelijk zullen zijn.

Het basisonderwijs gaat op 8 juni weer volledig open, tenzij uit lopende onderzoeken blijkt dat dit niet verantwoord is. De buitenschoolse opvang volgt het onderwijs en zal ook per 8 juni weer volledig open gaan. Vanaf 8 juni is de noodopvang alleen nog beschikbaar voor kinderen van ouders die in de zorg werken en in de avond, nacht of in het weekend op hun werk moeten zijn. Deze noodopvang loopt tot 1 juli.

Op 15 juni gaan het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs (hbo en universiteiten) weer beperkt starten met toetsing, tentamens, praktijklessen en begeleiding van kwetsbare studenten op de instelling.

Horeca en culturele instellingen

Cafés, restaurants en culturele instellingen mogen vanaf 1 juni onder voorwaarden open. Voor de horeca geldt een maximum aantal van 30 gasten (exclusief personeel). Bezoekers moeten reserveren en in een checkgesprek vooraf tussen ondernemer en klant wordt ingeschat of een bezoek risico’s oplevert. Op terrassen geldt geen maximum voor het aantal personen. Wel moet iedereen aan een tafel zitten en 1,5 meter afstand tot elkaar houden (met uitzondering van mensen uit hetzelfde huishouden).

Voor film-, theater- en concertzalen geldt een maximum van 30 personen in het publiek. Iedereen houdt 1,5 meter afstand tot elkaar. Ook hier geldt een reserveringsplicht voor bezoekers en vindt vooraf tussen de ondernemer en klant een checkgesprek plaats.

Musea en centra voor de kunsten

Musea en monumenten mogen open als bezoekers vooraf kaartjes kopen en een checkgesprek voeren. Het maximale aantal bezoekers is gebouwafhankelijk. Er moet 1,5 meter afstand worden gehouden. Ook muziekscholen en centra voor de kunsten kunnen open. Er geldt een maximumaantal van 30 personen per gebouw, die 1,5 meter afstand moeten houden.

Openbaar vervoer: mondkapjes vanaf 13 jaar

Omdat het rond 1 juni waarschijnlijk drukker wordt in het openbaar vervoer, wordt het op enig moment moeilijker om 1,5 meter afstand te houden. Daarom is iedereen vanaf 13 jaar per 1 juni verplicht in het openbaar vervoer niet-medische mondkapjes te dragen (waarbij ook de neus wordt bedekt). Om schaarste in de zorg te voorkomen, mogen dit geen mondkapjes zijn die bedoeld zijn voor de zorg. Op het dragen van mondkapjes in het openbaar vervoer zal worden gehandhaafd. Reizigers die na 1 juni geen mondkapje dragen, kunnen een boete van € 95 krijgen. De verplichting om een mondkapje te dragen geldt niet voor stations, haltes en perrons. Op deze plekken houdt iedereen 1,5 meter afstand tot anderen.

Juridische grondslag mondkapjesplicht

Minister de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gaf aan dat de juridische grondslag voor de verplichting om mondkapjes in het openbaar vervoer te dragen in de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Wet personenvervoer 2000 (Wp 2000) is gelegen. De Minister van VWS geeft op grond van de Wpg een aanwijzing aan de vervoerders. De vervoerders maken op hun beurt gebruik van hun bevoegdheid op grond van art. 73 Wp 2000 om aanwijzing te geven aan passagiers van het openbaar vervoer ten behoeve van de orde, rust en veiligheid.

Dashboard

Minister De Jonge kondigde verder de komst van een dashboard aan waarin allerlei gegevens zullen worden verzameld met het doel ‘het zicht op de coronawerkelijkheid te verbeteren’. Daarbij gaat het om gegevens zoals het aantal nieuwe ziekenhuisopnames, het aantal positieve testuitslagen, het ingeschatte totale aantal besmette personen en het reproductiegetal - de R0 (dit getal laat zien aan hoeveel mensen elke besmette persoon het virus overdraagt).

Signaleringsfunctie en waarschuwingssysteem

Het dashboard zal twee functies hebben. De eerste functie is een signaleringsfunctie voor het RIVM en het kabinet ten aanzien van de ontwikkeling van het virus. Het dashboard zal daarbij als basis dienen voor besluitvorming over te nemen maatregelen door het kabinet of op regionaal niveau. De tweede functie is een waarschuwingsfunctie met de bedoeling om op termijn een regionaal waarschuwingssysteem te maken gericht op het algemeen publiek. Op deze manier zou kunnen worden bepaald of er lokaal, regionaal of landelijk moet worden ingegrepen. Ook zou kunnen worden bekeken of er extra maatregelen in een bepaalde sector nodig zijn.

De Minister van VWS is formeel verantwoordelijk voor het dashboard op grond van de Wpg. De minister kan de formele verantwoordelijkheid waarmaken door een aanwijzing te geven aan een veiligheidsregio om een bepaalde maatregel te treffen ( art. 7 Wpg ). De facto wordt de aanwijzing van de minister van VWS vertaald naar een verordening die alle veiligheidsregio’s als geheel gebruiken.

De ‘Factsheet basisregels 19 mei 2020’ bevat een schematisch overzicht van alle actuele maatregelen.

Bronnen: Rijksoverheid, 19 mei 2020 en persconferentie, 19 mei 2020

Zie ook het bericht Kabinet presenteert opzet versoepeling coronamaatregelen , in OpMaat Bestuursrecht van 7 mei 2020.