Verplichtingen vanuit de overheid

drs. Gied J.J.M. Jaspars

Het kabinet heeft meerdere maatregelen ter bestrijding van het coronavirus genomen. Deze werden en worden in de loop van de tijd aangevuld en waar nodig aangescherpt of afgebouwd. Deze notitie geeft een overzicht van de stand van zaken.

check Bijgewerkt tot 20 december 2021

spiralbound Practice note

Om de verspreiding van het coronavirus te beperken, heeft de overheid diverse maatregelen genomen. Ieder mens, en ook iedere ondernemer, moet zich hieraan te houden. De eerste aangescherpte maatregelen in de strijd tegen het coronavirus werden op 12 maart aangekondigd. Daarna volgden diverse aanvullingen en verscherpingen. Op 21 april kwam er voor het eerst een lichte versoepeling.

Op 6 mei 2020 presenteerde Rutte namens het kabinet een opzet voor de verdere versoepeling van de coronamaatregelen. Dit betreft een ‘routekaart’ of een ‘spoorboekje’ voor de periode tot 1 september, waarbij steeds meer versoepelingen werden doorgevoerd. Voor iedere stap geldt dat deze wordt doorgezet voor zover de situatie rondom het coronavirus dit toelaat.

Op 1 september 2020 was de situatie nog stabiel, maar spannend. Dit was volgens het kabinet reden om de coronaregels niet verder te versoepelen. Op 18 september werden aanvullende maatregelen aangekondigd in veiligheidsregio’s in de risicocategorie ‘zorgelijk’. Door de toenemende verspreiding van het virus werden op 29 september nieuwe, landelijke, maatregelen van kracht.

Op 13 oktober 2020 werd een routekaart gepresenteerd met 4 risiconiveaus. Deze geeft per risiconiveau aan welke maatregelen (ten minste) gelden in een regio. Regionaal kunnen aanvullend strengere maatregelen worden genomen als de situatie daarvoor aanleiding geeft. Met ingang van 14 oktober gelden voor heel Nederland de maatregelen in de vierde categorie: “zeer ernstig”. Dit betekent feitelijk een “gedeeltelijke lockdown”. Om de daling te bespoedigen golden van woensdag 4 november 22.00 uur tot en met woensdag 18 november aanvullende maatregelen.

Begin december 2020 blijkt dat het coronavirus opnieuw razendsnel om zich heen grijpt, met als gevolg een snelle toename in het aantal besmettingen. Daarom geldt in Nederland vanaf dinsdag 15 december tot ten minste 9 februari de strengste lockdown tot nu toe. Op 19 januari is deze lockdown verder aangescherpt en vanaf 23 januari 2021 geldt in heel Nederland van 21:00 uur tot 4:30 uur een avondklok.

Tijdens de persconferentie van 2 februari werd de lockdown tot minstens 2 maart verlengd om op de persconferenties van 23 februari, 8 maart en 23 maart verder verlengd te worden tot respectievelijk 15 maart, 30 maart en 20 april. Wel gingen de basisscholen en de kinderopvang vanaf 8 februari weer open, mogen niet-essentiële winkels sinds 10 februari beperkt open voor afhalen en sinds 16 maart voor winkelen op afspraak en gaat sinds 31 maart de avondklok een uur later in, om 22:00 uur. Op 28 april 2021 om 4.30 uur verviel de avondklok in Nederland.

Op 13 april 2021 is het ‘Openingsplan’ gepresenteerd. Het openingsplan opent stap voor stap de samenleving. Bij elke stap verdwijnen er coronamaatregelen. De 1e stap in het openingsplan werd op 28 april 2021 gezet. Op 19 april ging de buitenschoolse opvang (bso) weer voor alle kinderen open en vanaf 26 april konden studenten in het hoger onderwijs (WO en HBO) weer 1 dag per week les op locatie volgen.

Op 11 mei 2021 is aangekondigd dat de tweede stap in het openingsplan op 19 mei wordt gezet. Op vrijdag 28 mei is aangekondigd dat de volgende stap (stap 3) van het openingsplan reeds op zaterdag 5 juni gezet kan worden, in plaats van 9 juni. Op 26 juni is stap 4 gezet.

Nadat op 26 juni bijna alle deuren zijn geopend, is het aantal besmettingen in Nederland sneller gestegen dan voorzien. De meeste mensen raakten besmet op plekken waar grote groepen feesten en uitgaan. Vanaf zaterdag 10 juli werden een aantal versoepelingen teruggedraaid.

Op 19 juli 2021 werden de basisregels uitgebreid met het advies om voor voldoende frisse lucht te zorgen. Ook het thuiswerken is op die datum weer regel geworden, tenzij het echt niet anders kan.

Op dinsdag 14 september 2021 was er weer een persconferentie. Hierin werd aangekondigd dat er weer meer mag vanaf zaterdag 25 september. 1,5 meter afstand houden hoeft niet meer, maar het is nog wel verstandig. Het coronatoegangsbewijs werd ingevoerd. Werken op kantoor mag weer als dat nodig is.

Op dinsdag 2 november 2021 was er weer een persconferentie. Door de toename van het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames werden een aantal regels aangescherpt. Opgeroepen werd minimaal de helft van de werktijd thuis te werken. Ook is het dragen van mondkapjes op bepaalde plaatsen weer ingevoerd en is het toegangsbewijs op meer plekken verplicht.

Op 12 november nam het kabinet weer strengere maatregelen om de sterke stijging van het aantal coronabesmettingen terug te dringen en verdere overbelasting van de zorg te voorkomen. Deze zijn erop gericht om het aantal contactmomenten per dag te verminderen. Daarbij gaat het dagelijks leven overdag (school, werk, sport et cetera) zoveel mogelijk door, terwijl in de avond het aantal contactmomenten meer wordt beperkt. Deze maatregelen gelden in ieder geval tot zaterdag 4 december.

Op vrijdag 26 november, een week eerder dan gepland, was er weer een persconferentie. Omdat het aantal coronabesmettingen nog nooit zo hoog is geweest als in de laatste weken, werden de regels aangescherpt. Bijna alles sluit om 5 uur 's middags. Iedereen van 18 jaar of ouder moet 1,5 meter afstand houden en op scholen komen looproutes. Mondkapjes zijn verplicht op alle publieke locaties.

Op 14 december werden deze maatregelen verlengd tot in ieder geval 14 januari. Ook moeten het basisonderwijs, de scholen voor het speciaal (basis)onderwijs en de BSO de week voor de kerstvakantie dicht.

Op 18 december werd duidelijk dat omikron zich ook in Nederland zeer snel verspreidt. Daarom heeft het kabinet besloten dat Nederland vanaf zondag 19 december tot en met in ieder geval vrijdag 14 januari 2022 in lockdown gaat.

Maatregelen en dringende adviezen vanaf zondag 19 december

  • Voor iedereen geldt: Blijf zoveel mogelijk thuis en vermijd drukte.
  • Houd overal 1,5 meter afstand.
  • Ontvang thuis niet meer dan 2 personen vanaf 13 jaar per dag. Met uitzondering van Kerstavond, Eerste en Tweede Kerstdag en tijdens de jaarwisseling. Dan geldt maximaal 4 personen vanaf 13 jaar per dag.

  • Ga maximaal 1 keer per dag op bezoek.
  • Buiten geldt er een maximum groepsgrootte van 2 personen vanaf 13 jaar. Mensen die op 1 adres wonen zijn hiervan uitgezonderd. Op Kerstavond, Eerste en Tweede Kerstdag en tijdens de jaarwisseling gaat de maximum groepsgrootte buiten omhoog naar 4 personen vanaf 13 jaar.
  • Het onderwijs en de buitenschoolse opvang zijn fysiek gesloten tot en met in ieder geval 9 januari. Er zijn enkele uitzonderingen. Op 3 januari besluit het kabinet over het onderwijs vanaf 10 januari.
  • Alle horeca is gesloten. Bestellen en afhalen is mogelijk.
  • Alle niet-essentiële winkels zijn gesloten. Bestellen, afhalen en retourneren is mogelijk.
  • Essentiële winkels, zoals supermarkten en drogisterijen, zijn open tot 20.00 uur. Hier geldt een mondkapjesplicht en een maximum van 1 bezoeker per 5 m2.
  • Uitgezonderde dienstverlening zoals tankstations, apotheken, bibliotheken, rijscholen, de notaris of advocaat zijn open.
  • Alle niet-medische contactberoepen, zoals kappers en schoonheidsspecialisten, zijn dicht.
  • Bioscopen, musea, theaters en concertzalen zijn gesloten.
  • Alle binnensportlocaties zijn dicht (zwemlessen uitgezonderd). Buitensportlocaties blijven geopend voor alle leeftijden tussen 05.00 en 17.00 uur. Voor volwassenen vanaf 18 jaar is buiten sporten toegestaan met maximaal 2 personen op 1,5 meter afstand. Kinderen en jongeren tot en met 17 jaar kunnen buiten sporten en onderlinge wedstrijden spelen op de eigen club.
  • Er geldt een evenementenverbod. Uitvaarten met maximaal 100 gasten, weekmarkten en professionele sportwedstrijden zonder publiek, zijn uitgezonderd. Kerstmarkten zijn niet toegestaan.

Deze maatregelen komen bovenop de maatregelen en adviezen die al voor iedereen gelden, zoals de basisregels, de mondkapjesplicht, het advies om een zelftest te doen voor je bij anderen op bezoek gaat en het thuiswerkadvies. Mensen vanaf 70 jaar worden geadviseerd om zoveel mogelijk hun contacten te beperken, ook met kinderen en 1,5 meter afstand van hen te houden.

Basisregels

  • Handen wassen
  • Afstand houden
  • Thuisblijven bij klachten
  • Voldoende frisse lucht
  • Testen
  • Geen handen schudden
  • Hoesten en niezen in elleboog

Hygiëneregels

De hygiëneregels vormen de basis van alle maatregelen.

  • Was de handen vaak, zeker bij thuiskomst of bezoek:
    • Maak de handen goed nat

    • Neem wat vloeibare zeep uit een pompje
    • Wrijf de handen lang genoeg (20 seconden) over elkaar, zorg dat de boven- en onderkant goed bedekt zijn met zeep
    • Wrijf hierbij goed alle vingertoppen in en wrijf ook tussen de vingers
    • Neem ook de polsen mee
    • Spoel de zeep zorgvuldig af met stromend water
    • Droog de handen goed af, vergeet hierbij niet de huid tussen de vingers
  • Raak het gezicht zo min mogelijk aan
  • Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes
  • Schud geen handen, geef liever een hoofdknik, boks of elleboog.

Afstandsregels

Door 1,5 meter afstand te houden is de kans kleiner dat mensen elkaar besmetten:

  • Iedereen van 18 jaar en ouder moet verplicht 1,5 meter afstand houden tot elkaar, behalve als zij op 1 adres wonen.
  • Houd ook 1,5 meter afstand op locaties waar een coronatoegangsbewijs geldt.
  • Werk thuis. Kan dat niet: houd op werk altijd 1,5 meter afstand.
  • Draag een mondkapje op plekken waar dat verplicht is. Bijvoorbeeld in de supermarkt of in het openbaar vervoer.

Testen

Een belangrijk wapen in de strijd tegen corona is dat iedereen met corona-gerelateerde klachten zich laat testen. Ook bij een milde verkoudheid, zoals een loopneus. Zo kunnen mensen die in contact zijn geweest met een patiënt snel gewaarschuwd worden en maatregelen treffen om het virus niet verder te verspreiden. Personen die nauw contact hebben gehad met iemand met corona, maar die zelf geen klachten hebben, kunnen zich ook laten testen. Zij horen van de GGD of via de CoronaMelder app hoe zij een testafspraak kunnen maken. Dit kan op de vijfde dag na het laatste contact met de besmette persoon. Zie voor meer informatie de pagina Klachten? Maak een afspraak voor een coronatest.

  • Geen corona: Als uit de test blijkt dat diegene op dit moment geen corona heeft, mogen die persoon en zijn huisgenoten weer naar buiten, tenzij ze daar te ziek voor zijn. Kinderen mogen weer naar school en naar de opvang. Gaan de klachten niet over, worden ze erger of ontstaan er nieuwe klachten, dan kan de huisarts worden gebeld.
  • Wel corona: Als uit de test blijkt dat er wel een besmetting met corona is, moeten die persoon en zijn huisgenoten thuisblijven. De GGD geeft verdere instructies aan betrokken persoenen en hun omgeving.

Frisse lucht

Frisse lucht is belangrijk. Frisse lucht helpt om de overdracht van het virus te beperken. Zorg dat thuis, in winkels, in horeca, op school en op het werk regelmatig wordt gelucht.

  • Zorg dat er thuis altijd een raampje of ventilatierooster open staat.
  • Zorg dat een huis meerdere keren per dag goed kan doorluchten door ramen en deuren wijd open te zetten.
  • In winkels, horeca, op scholen, op het werk en in andere ruimtes waar mensen samenkomen geldt: zet ramen open. Of zorg dat luchtverversingsinstallaties zo zijn ingesteld dat er regelmatig verse lucht een gebouw in wordt gebracht.

Overige maatregelen

In en om huis

Thuis gelden de basisregels tegen verspreiding van het coronavirus. Houd 1,5 meter afstand van mensen buiten het eigen huishouden. Het dringende advies is om niet meer dan 2 personen vanaf 13 jaar per dag te ontvangen. Met Kerstavond, Eerste en Tweede Kerstdag en tijdens de jaarwisseling geldt een advies van maximaal 4 personen per dag.

De adviezen op een rij:

  • Maximaal 2 personen per dag ontvangen en maximaal 1 keer per dag op bezoek gaan. Kinderen tot en met 12 jaar tellen niet mee. Kinderen van gescheiden ouders tellen niet mee bij het maximum aantal bezoekers per dag. Ook niet als zij ouder zijn dan 13 jaar.
  • Een zelftest doen voor het op bezoek gaan of voor het ontvangen van bezoek.
  • Extra voorzichtig zijn met het contact tussen personen van 70 jaar en ouder en kinderen tot en met 12 jaar. Houd ook dan 1,5 meter afstand.
  • 1,5 meter afstand houden van mensen buiten het eigen huishouden.
  • Volg tijdens een bezoek de basisregels tegen de verspreiding van corona:
    • Wees voorzicht met begroeten, liever een boks, elleboog of een hoofdknik. Schud geen handen.

    • Zeg het bezoek af bij klachten die passen bij corona en blijf thuis. Doe direct een test bij de GGD. Vraag bezoekers ook om af te zeggen als zij klachten hebben.
    • Maak pas weer een nieuwe afspraak als het zeker is dat het veilig kan: dus bij een negatieve GGD-testuitslag of na 24 uur klachten vrij na een besmetting en minimaal 7-14 dagen na het begin van de klachten.
    • Zorg voor voldoende frisse lucht. Zet een raam open bij bezoek en lucht na het bezoek goed door. Zorg dat er thuis altijd een raampje of ventilatierooster open staat of het ventilatiesysteem aan staat.

Thuisquarantaine (thuisblijven) en isolatie

Klachten die kunnen wijzen op corona zijn neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging, koorts en benauwdheid. Volgens onbevestigde bronnen kan de omikron-variant ook de volgende symptomen geven: een brok in de keel, droge hoest, extreme vermoeidheid, milde spierpijn, nachtelijke zweetaanvallen).

Mensen moeten thuisblijven en mogen geen bezoek ontvangen als zij:

  • klachten hebt die passen bij corona;
  • dicht in de buurt zijn geweest van iemand met corona;
  • een huisgenoot hebben die corona heeft;
  • een huisgenoot hebben die milde coronaklachten heeft én koorts heeft of benauwd is;
  • terugkomen uit een hoogrisicogebied;
  • een melding hebben gekregen van de app CoronaMelder.

Bij twijfel: Doe de quarantainecheck op quarantainecheck.rijksoverheid.nl

De regels tijdens quarantaine

Tijdens de thuisquarantaine gelden altijd de volgende regels:

  • Blijf thuis.
  • Alleen de mensen die op hetzelfde adres wonen mogen in huis zijn. Zij blijven zo veel mogelijk op 1,5 meter afstand van huisgenoten. Dus niet knuffelen, niet zoenen en geen seks.
  • Ontvang geen bezoek, behalve voor medische redenen (bijvoorbeeld de huisarts of iemand van de GGD).
  • Ga voor medische hulp niet zelf naar de huisarts of het ziekenhuis, maar bel de arts.
  • Laat anderen boodschappen doen.
  • Het is toegestaan om in de tuin of op het balkon zitten.
  • Werk thuis. Bij hoge uitzondering mag een beschermde zorgmedewerker onder bepaalde voorwaarden tijdens de quarantaineperiode wel werken. Dat kan alleen als de inzet van die zorgmedewerker absoluut noodzakelijk is om de continuïteit van de patïentenzorg te garanderen. Zorgmedewerkers met een positief geteste huisgenoot krijgen het advies om contact op te nemen met hun werkgever en/of bedrijfsarts. Het RIVM heeft meer informatie voor zorgprofessionals.
  • Reis niet met het openbaar vervoer of met een taxi.
  • Vermijd contact met kwetsbare personen tot en met dag 10 na het laatste risicovolle contact. En blijf de basisregels volgen.

Isolatie bij corona

Personen die positief getest zijn op corona moeten thuis in isolatie. Ook als zij beschermd zijn tegen corona en toch besmet zijn. Zij krijgen van de GGD te horen hoe lang de isolatie duurt en wat de regels zijn. Op de site van het RIVM staat de brief met leefregels voor mensen die positief getest zijn op corona.

In isolatie gaan betekent thuis op een eigen kamer blijven en daar ook slapen. Huisgenoten mogen niet op deze kamer komen. Er mag geen contact zijn met huisgenoten.

Bijzondere gebeurtenissen

Bruiloft

Het aantal bezoekers bij een huwelijksvoltrekking of de registratie van een partnerschap is maximaal 50 personen. Voor de huwelijksvoltrekking bij de burgerlijke stand of op een andere daarvoor aangewezen trouwlocatie is geen coronatoegangsbewijs nodig. Voor een religieuze ceremonie of bijeenkomst is een coronatoegangsbewijs ook niet wettelijk verplicht. Huwelijksfeesten en -recepties kunnen niet doorgaan.

Uitvaart

Bij een uitvaart geldt een maximum groepsgrootte van 100 personen. Bezoekers op een uitvaart moeten wel 1,5 meter afstand kunnen houden van elkaar. Uitvaartplechtigheden kunnen overdag en ’s avonds plaatsvinden. Coronatoegangsbewijzen zijn niet verplicht voor uitvaartcentra met een horecafunctie of andere locaties waar een uitvaart plaatsvindt. Bij verplaatsingen binnen is het dragen van een mondkapje verplicht. Wanneer de condoleance plaatsvindt in een horecalocatie die geen uitvaartlocatie is, dan gelden de coronaregels voor de horeca.

Locaties die onder voorwaarden open zijn

Nederland is sinds zondag 19 december in een lockdown. De lockdown duurt zeker tot en met vrijdag 14 januari 2022. De detailhandel is gesloten met ingang van 19 december 2021. Ook niet-medische contactberoepen sluiten hun deuren.

Er is geen wijziging in openingstijden voor essentiële dienstverlening. Zoals apotheken, zorglocaties, gemeentehuizen, bibliotheken, paramedische contactberoepen en (winkels in) tankstations. Voor veel andere plekken gelden er beperkte openingstijden.

Open van 05.00 tot 20.00 uur:

  • Winkels in de levensmiddelenbranche, zoals de supermarkt, de dierenwinkel en de slijterij.
  • Locaties waar een warenmarkt plaatsvindt, uitsluitend voor die functie.
  • Groothandels voor levering ten behoeve van personen in de uitoefening van beroep of bedrijf.
  • Voedselbanken, kledingbanken en dierenvoedselbanken, uitsluitend voor die functie.
  • Drogisterijen.
  • Apotheken.
  • Opticiens.
  • Audiciens.
  • Tankstations.
  • Winkels voor zorg- en welzijnshulpmiddelen.
  • Winkels in doe-het-zelfartikelen, uitsluitend voor afhaal tot 20.00.
  • Winkels ten behoeve van benodigdheden uitvaart.
  • Locaties buiten voor de verkoop van kerstbomen, uitsluitend voor die functie tot 17:00 uur.

Dienstverlening (geen sluitingstijd)

  • Zorglocaties.
  • Locaties waar personen worden gehoord in verband met een bezwaarschrift of administratief beroep.
  • Overheidsgebouwen met een publieksfunctie of een loket.
  • Locaties gericht op zakelijke of financiële dienstverlening, uitsluitend voor die functie.
  • Reisbureaus.
  • Servicepunten voor het versturen of ontvangen van brieven en postpakketten, mits uitsluitend voor die functie geopend voor publiek.
  • Locaties voor dierverzorging en -gezondheid. Bijvoorbeeld dierenartsen, pensions, asiel, maneges, revalidatie- en fysiotherapie voor dieren en trimsalons.
  • Wasserijen.
  • Stomerijen.
  • Locaties voor reparatie en onderhoud van goederen, uitsluitend voor die functie.
  • Bibliotheken (reguliere exploitatie m.u.v. evenementen en uitsluitend voor die functie).
  • Publieke plaatsen waar tegen betaling verblijf wordt aangeboden aan personen die niet als ingezetene zijn ingeschreven in de basisregistratie personen met een adres in de gemeente waar dit verblijf wordt aangeboden, mits geen etenswaren of dranken aan de gasten worden geserveerd en mits deze publieke plaatsen als zodanig opgenomen zijn in het register van de Kamer van Koophandel of een soortgelijk erkend register.
  • Groepsaccommodaties voor maximaal 2 personen (m.u.v. kinderen t/m 12 jaar) of een huishouden.
  • Luchthavens m.u.v. de winkels voor de securitycheck.
  • Openbaar vervoer en ander bedrijfsmatig personenvervoer, mits het vervoer primair de verplaatsing van de ene naar de andere locatie behelst en het vervoer geen recreatieve activiteit is.
  • Stations, halteplaatsen, of andere bij het openbaar vervoer of ander bedrijfsmatig personenvervoer behorende voorzieningen en de daarbij behorende perrons, trappen, tunnels en liften.
  • Parkeergarages.
  • Locaties (buiten) met vaste ligplaatsen voor vaartuigen.
  • Fietsenstallingen.
  • Locaties van contactberoepen voor het geven van zorg.
  • Locaties voor georganiseerde dagbesteding en opvang voor kwetsbare groepen, uitsluitend voor die functie.
  • Publieke sanitaire voorzieningen.
  • Locaties (binnen en buiten) – uitsluitend voor de volgende functies - waar topsporters sport beoefenen en locaties (binnen en buiten) voor zwemlessen voor het A-, B- of C-diploma (inclusief schoolzwemmen) tot 17.00 uur en voor therapeutisch zwemmen.
  • Locatie waar een plechtigheid plaatsvindt voor een huwelijksvoltrekkingen, een registratie van een partnerschap, een uitvaart of een locatie voor dienstverlening ten behoeve van uitvaarten.
  • Locaties waar gevaccineerd wordt tegen of getest wordt op het virus SARS-CoV-2, uitsluitend voor die functie.
  • Locaties voor verhuur van goederen, zoals de verhuur van apparaten, auto’s/verhuiswagens/boedelbakken, uitsluitend voor die functie.
  • Locaties t.b.v. het verkrijgen van officiële documenten, uitsluitend voor die functie. Bijvoorbeeld het maken van pasfoto’s of overschrijven auto’s.
  • Locaties voor cursussen en trainingen, theorie- en praktijkexamens noodzakelijk voor de uitoefening van beroep en/of bedrijf.
  • Locaties die worden gebruikt ten behoeve van de uitvoering van een verkiezing als bedoeld in de Kieswet dan wel de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19, uitsluitend voor die functie.
  • Locaties die worden gebruikt voor onderwijsactiviteiten conform definitie Trm.
  • Bestaande uitzonderingen voor specifieke eet- en drinkgelegenheden:
    • in een uitvaartcentrum of in een andere locatie waar een plechtigheid plaatsvindt ten behoeve van een uitvaart;

    • in zorglocaties voor patiënten en cliënten en bezoekers van patiënten en cliënten;
    • die zich bevindt op een luchthaven na de securitycheck;
    • binnen een locatie waar georganiseerde dagbesteding en opvang plaatsvindt voor kwetsbare groepen;
    • op verzorgingsplaatsen langs wegen die behoren tot het hoofdwegennet voor beroepschauffeurs;
    • waar uitsluitend sprake is van verkoop, aflevering of verstrekking van etenswaren of dranken voor gebruik anders dan in de eet- en drinkgelegenheid, mits de duur van het verblijf van publiek in de inrichting zoveel mogelijk wordt beperkt;
    • in een internationale trein;
    • Zeemanshuizen;
    • Standplaatsen voor de verkoop/uitgifte van eten en drinken tot 20.00.
  • Locaties voor rijlessen, theorie- en praktijkexamens t.b.v. het besturen van een vervoersmiddel.
  • Buitenspeeltuinen en kinderboerderijen zonder winstoogmerk die worden beheerd of geëxploiteerd door een gemeente, vereniging, stichting of groep individuen zonder rechtspersoonlijkheid en die zijn gericht op de betreffende buurt, wijk of gemeente.
  • Locaties voor opgelegde educatieve maatregelen ter bevordering van de rijvaardigheid of geschiktheid.

Coronatoegangsbewijs

Vanaf zondag 19 december 2021 zijn de meeste plekken in Nederland waar een coronatoegangsbewijs verplicht is, tijdelijk gesloten.

Voor toegang tot bepaalde plekken, moet de eigenaar of de organisator van het evenement een coronatoegangsbewijs vragen. Een coronatoegangsbewijs kan op 1 van deze 3 manieren worden verkregen:

  1. Vaccinatiebewijs:

    Volledige coronavaccinatie. Met een vaccin dat door het Europees Medicijn Agentschap (EMA) is goedgekeurd (EMA.nl).

  2. Herstelbewijs:

    Bewijs dat u minder dan 6 maanden geleden hersteld bent van corona.

  3. Testbewijs:

    Een negatieve testuitslag (www.testenvoortoegang.org) van minder dan 24 uur voor het evenement.

Checklist CoronaCheck

  • Stap1: Download CoronaCheck-app of ga naar CoronaCheck.nl

    De app is gratis te downloaden. Mensen die de app liever niet gebruiken of het coronabewijs liever (ook) op papier willen hebben, kunnen het coronabewijs uitprinten via de website CoronaCheck.nl.

  • Stap 2: Upload het coronatoegangsbewijs in de CoronaCheck-app of de website CoronaCheck.nl.

    Vul de ophaalcode van de negatieve testuitslag in op de CoronaCheck-app of op CoronaCheck.nl, de gegevens van het vaccinatiebewijs of het herstelbewijs worden automatisch geüpload.

  • Stap 3: Laat QR-code scannen bij ingang evenement

    De CoronaCheck-app of de website CoronaCheck.nl maakt automatisch een coronabewijs in de vorm van een QR-code. Deze QR-code wordt gescand bij de ingang van het evenement of de activiteit. Een groen scherm betekent dat het coronatoegangsbewijs geldig is. De persoon die de QR-code scant, ziet alleen een groen scherm, de voorletters van de naam en de geboortedatum.

    De CoronaCheck-app laat niet zien of de persoon getest, gevaccineerd of recent hersteld is.

  • Stap 4: Naar binnen met legitimatiebewijs en toegangskaartje

    De persoon bij de ingang vergelijkt de gegevens in het coronatoegangsbewijs (voorletter, geboortedatum) met de gegevens van het legitimatiebewijs.

Mondkapjes

Mondkapjes zijn verplicht op alle publieke locaties, zoals de supermarkt, in het openbaar vervoer, de horeca en het onderwijs. Het is wettelijk verplicht om een mondkapje te dragen op de volgende plekken:

  • in het openbaar vervoer, trein, tram, bus en veerboot;
  • op plekken rond het openbaar vervoer, zoals haltes, perrons en stations;
  • op vliegvelden en in vliegtuigen;
  • in het professioneel personenvervoer zoals touringcars en taxi's;
  • in publieke binnenruimtes, zoals supermarkten, winkels en bibliotheken;
  • bij evenementen binnen. Bij geplaceerde evenementen binnen waar een coronatoegangsbewijs verplicht is, mag het mondkapje af op de zitplaats;
  • op basisscholen: voor volwassenen;
  • in het voortgezet onderwijs: voor iedereen tijdens verplaatsing door de school;
  • op mbo-scholen, hogescholen en universiteiten: voor iedereen tijdens verplaatsing door de school;
  • bij bezoek aan mensen met een contactberoep, zoals de kapper, masseur of pedicure: dienstverlener en klant.

Het niet dragen van een mondkapje op deze plaatsen kan leiden tot een boete.

Vanaf 13 jaar

De verplichting om een mondkapje te dragen geldt voor iedereen vanaf 13 jaar. Hoewel kinderen een minder grote rol spelen bij de verspreiding van COVID-19 dan volwassenen, geldt: hoe ouder het kind, hoe groter de rol bij de verspreiding van het virus. Daarom geldt de mondkapjesplicht ook voor kinderen vanaf 13 jaar.

Mondkapjes zijn niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar.

Gezondheidscheck

Soms is een gezondheidscheck nodig. Medewerkers/bezoekers moeten de gezondheidscheck doen voor aanvang van de dienst/het bezoek. Bij een gezondheidscheck moeten de volgende vragen worden gesteld. Als één van de vragen met ja wordt beantwoord, dan moet die persoon thuis blijven.

  1. Had u de afgelopen 24 uur last van 1 van de volgende klachten?
    • U bent verkouden (neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn).

    • U hoest.
    • U bent benauwd of kortademig.
    • U heeft verhoging of koorts.
    • U ruikt en/of proeft plotseling niets meer, maar uw neus is niet verstopt.
  2. Heeft u corona?
  3. Is dit vastgesteld met een coronatest? Dan hoort u van de GGD wanneer u weer naar buiten kunt.
  4. Heeft uw huisgenoot milde coronaklachten én koorts?
  5. Heeft uw huisgenoot milde coronaklachten én benauwdheidsklachten?
  6. Heeft u een huisgenoot met corona? En had u de afgelopen 10 dagen nauw contact met uw huisgenoot?
  7. Bent u in quarantaine omdat u:
    • nauw contact had met iemand die corona heeft of had?

    • in corona risicogebied was?

Maatregelen per sector

Winkels en warenmarkten

Het is voor iedereen van 13 jaar en ouder verplicht om een mondkapje te dragen in winkels en supermarkten. Het is verplicht om 1,5 meter afstand tot elkaar te houden.

Supermarkten besteden extra aandacht aan een schone winkel. Zij maken materialen zoals winkelwagens, mandjes, scanners en pinautomaten regelmatig schoon. Supermarkten of winkels bepalen zelf of zij het karretje of mandje schoonmaken, of dat zij hun klanten vragen dit zelf te doen.

Een winkel of supermarkt kan eigen regels hebben. Soms is het verplicht om een winkelmandje of winkelwagentje gebruiken of om de handen schoon te maken met speciale gel.

Onderwijs en kinderopvang

  • Scholen gaan tot en met 9 januari dicht.
  • Er zijn uitzonderingen voor kwetsbare leerlingen.
  • Kinderopvang is open voor kinderen van 0 tot 4 jaar.
  • Buitenschoolse opvang is dicht. Voor BSO zijn er ook uitzonderingen voor kwetsbare kinderen.

Noodopvang

Noodopvang is beschikbaar voor:

  • Kinderen van wie 1 of beide ouders werken in een cruciale beroepsgroep;
  • Kinderen voor wie vanwege bijzondere problematiek of een moeilijke thuissituatie maatwerk nodig is.

Lijst van cruciale beroepen

  • Personeel werkzaam in vitale processen.
  • Post- en pakketbezorging.
  • Zorg, jeugdhulp en (maatschappelijke) ondersteuning, inclusief productie en transport van medicijnen en medische hulpmiddelen.
  • Leraren en personeel benodigd voor onderwijsinstellingen, zoals voor afstandsonderwijs en examens.
  • Kinderopvang.
  • Openbaar vervoer.
  • Voedselketen, die mede bestaat uit supermarkten, de aanlevering van supermarkten, de verwerkende industrie en de transporten van deze industrie, het ophalen van producten bij boeren, het aanleveren van bijvoorbeeld veevoer en andere producten bij boeren, de toegang van arbeiders voor de oogst.
  • Transport van brandstoffen zoals kolen, olie, benzine en diesel.
  • Vervoer van afval en vuilnis.
  • Media en communicatie ten behoeve van informatievoorziening aan de samenleving.
  • Communicatie met en tussen hulpdiensten middels 112 en C2000.
  • Inzet politie.
  • Voortgang hulpverleningsdiensten:
  • Meldkamerprocessen.
  • Brandweerzorg.
  • Ambulancezorg.
  • GHOR.
  • Crisisbeheersing van de veiligheidsregio’s.
  • Noodzakelijke overheidsprocessen (Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en rechterlijke macht), zoals ten behoeve van het democratisch proces en het betalen van uitkeringen en toeslagen, uitgifte van vergunningen, reclassering, gerechtsdeurwaarders, burgerzaken, consulaten en ambassades, justitiële inrichtingen en forensische klinieken.
  • Beroepen t.b.v. het verkrijgen van officiële documenten, zoals fotografen en fotostudio’s.
  • Onmisbare facilitaire of ondersteunende functies, zoals schoonmaak, beveiliging, toezicht en ICT voor bovenstaande cruciale beroepsgroepen.

Sport

Spelregels voor sport

Binnensportlocaties zijn gesloten. Buitensportlocaties zijn open tussen 5.00 en 17.00 uur. Georganiseerd buiten in de openbare ruimte sporten ook is ook na 17.00 uur toegestaan.

  • Sporten mag alleen of samen met 1 ander persoon op 1,5 meter afstand.
  • Sporten mag alleen buiten.
  • Alle sportscholen zijn dicht.
  • Wedstrijden zijn verboden.
  • Dit geldt voor iedereen vanaf 18 jaar en ouder.
  • Kinderen tot en met 17 jaar mogen buiten wel in grotere teams sporten. Of buiten wedstrijden spelen met teams van hun eigen club.
  • Sportkantines zijn dicht.
  • Kleedkamers en douches zijn dicht.
  • Er mag geen publiek komen kijken.
  • Topsporters in topcompetities mogen trainen en wedstrijden spelen.

Zwemles

  • Zwemlessen voor A-, B- of C-diploma tot 17.00 uur zijn toegestaan.
  • Kinderen tot 18 jaar hebben geen coronatoegangsbewijs nodig.
  • Ouders mogen hun kinderen helpen met omkleden. Zij moeten een coronatoegangsbewijs laten zien.
  • Er zijn geen ouders en begeleiders als publiek aanwezig.

Regels voor reizen

Reizen in Nederland

Mijd drukte onderweg en reis buiten de spits. Reis dus bij voorkeur niet tussen 06:30-09:00 uur en 16:00-18:30 uur.

Openbaar vervoer

In het openbaar vervoer (ov) is het door drukte niet altijd mogelijk om elkaar de ruimte te geven. Daarom is het overal in het ov verplicht een mondkapje te dragen. De mondkapjesplicht geldt in de trein, bus, tram en metro.

Taxi/touringcar

In de taxi of touringcars geldt een mondkapjesplicht voor iedereen van 13 jaar of ouder. Een mondkapje is niet nodig als er maar 1 passagier is. Er geldt geen maximaal aantal passagiers in touringcars.

Op reis naar het buitenland

Ga wijs op reis, reizen is en blijft een risico. Check het reisadvies op Wijsopreis.nl om te zien welke documenten nodig zijn voor de heen- en terugreis. Vakanties en familiebezoek zijn niet noodzakelijk. De CoronaCheck app (het digitale coronabewijs - DCC) is alleen geldig binnen de EU en Schengen, en landen die dit bewijs hebben erkend.

Reizen uit het buitenland

Reizigers van 12 jaar en ouder die (terug)komen uit:

  • een corona-risicogebied binnen EU/Schengen;
  • een veilig en corona-risicogebied buiten EU/Schengen;

moet 1 van de volgende bewijzen laten zien als zij Nederland binnenkomen:

  • een negatieve COVID-19 testuitslag;
  • of een vaccinatiebewijs;
  • of herstelbewijs (alleen afgegeven in een EU-lidstaat).

Reischeck bij terugreizen naar Nederland

Meer informatie voor reizigers die (terug)komen naar Nederland na een verblijf van 12 uur of langer in het buitenland is te vinden op de site reizentijdenscorona.nl. Op deze site staat informatie over welke regels er gelden en welke bewijzen er nodig zijn om Nederland in te reizen.

Generiek kader ‘Coronamaatregelen’

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft een generiek kader ‘Coronamaatregelen’ opgesteld voor bedrijven, organisaties, instellingen, lokale overheden en verenigingen. Het kader geeft adviezen hoe al deze organisaties zich kunnen houden aan de Nederlandse maatregelen vanuit de rijksoverheid.

Uitgangspunten zoals anderhalve meter afstand houden, hygiënemaatregelen en de gezondheidscheck vormen de basis van dit kader. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de basisregels voor iedereen.

Generieke uitgangspunten binnen

1. Afstand houden en doorstroming

Borg dat iedereen anderhalve meter afstand (2 armlengtes) van elkaar kan houden.

Uitzonderingen:

  • Jongeren tot en met 17 jaar hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

    Leerlingen houden op school wel zoveel mogelijk 1,5 meter afstand tot elkaar;

  • Kinderen tot en met 12 jaar hoeven daarnaast geen anderhalve meter afstand te houden tot anderen;
  • Personen die tot één huishouden/gezin behoren hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

In sommige situaties is afstand houden niet mogelijk en mag de anderhalve meter tijdelijk worden losgelaten. Het gaat hierbij om:

  • Contact tussen hulpbehoevenden en hun begeleiders;
  • Mensen met contactberoepen (kijk op Rijksoverheid.nl voor het overzicht van uitgezonderde contactberoepen tijdens de lockdown);
  • Acteurs tijdens optredens en repetities en dansers bij het samen trainen en dansen met vaste danspartners volgens choreografie.

Maatregelen om te zorgen dat bezoekers/personen anderhalve meter afstand van elkaar kunnen houden en voor het beheersen van de bezoekersstroom:

  • Plaats tafels en stoelen in een ruimte/zaal zo dat iedereen zich strikt aan anderhalve meter onderlinge afstand kan houden.
  • Attendeer iedereen erop om afstand van elkaar te houden. Herhaal deze boodschap op meerdere plekken.
  • Maak vaste looproutes en geef dit duidelijk aan. Richt looproutes zo in dat mensen elkaar in verschillende looprichtingen op anderhalve meter afstand kunnen passeren. Of maak er eenrichtingsverkeer van.
  • Laat bezoekers buiten wachten (met anderhalve meter afstand), als bij binnen wachten anderhalve meter afstand houden niet mogelijk is. Laat bezoekers pas binnen op de gereserveerde tijd (indien van toepassing).
  • Laat bezoekers in kleine groepen aankomen/vertrekken en naar binnen/buiten gaan om anderhalve meter onderlinge afstand te houden.
  • Zorg dat er voldoende afstand is tussen de zitplaatsen in een bioscoop, theaterzaal, wachtkamer of aankomstruimte, etc.
  • Beperk zoveel mogelijk het aantal personen in een ruimte. Borg altijd de anderhalve meter afstand in een ruimte én het maximale aantal mensen dat volgens de geldende maatregelen in een ruimte mag zijn.
  • Beperk het aantal personen in de sanitaire ruimtes (was-, toilet- en/of doucheruimtes). Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand.
  • Houd toezicht op het aantal mensen en de onderlinge afstand bij het gebruik van de lift. Bijvoorbeeld bij krappe liften: laat mensen de lift naar boven nemen en laat mensen zo veel mogelijk naar beneden lopen.
  • Zorg voor een soepele doorstroming en voorkom opstoppingen door bijvoorbeeld deuren open te zetten.
  • Spreid bezoekers door ruimere openingstijden (uiteraard passend binnen de toegestane openingstijden).
  • Train en begeleid medewerkers op de maatregelen en adviezen en het toezien op het onderling anderhalve meter afstand houden.
  • Houd het kassa-/baliecontact zo beperkt mogelijk. Dat kan door zoveel mogelijk online of telefonisch te laten reserveren en online of contactloos te laten betalen.
  • Bevestig een fysieke (kunststof)barrière. Bijvoorbeeld bij balie/informatiepunt/kassa of receptie, wanneer de anderhalve meter afstand niet haalbaar is.
  • Bij het veilig inrichten van de ruimte, als werkplek of voor publiek, kan een arbeidshygiënist adviseren. Die kan onderzoek doen op locatie en adviseren over specifieke maatregelen. Bijvoorbeeld over het toepassen van schermen.

Er kunnen zich situaties voordoen waarbij medewerkers onderling niet aan de anderhalvemeternorm kunnen voldoen. Bijvoorbeeld in een kleine keuken. In dat geval moeten de medewerkers de Extra aandachtspunten voor contactberoepen opvolgen.

2. Hygiënemaatregelen

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft hygiënerichtlijnen voor sectoren en instellingen zoals basisscholen, evenementen en sauna’s en badinrichtingen. Voor openbare ruimtes en sectoren waarvoor geen specifieke hygiënerichtlijnen zijn, is er een Algemene hygiënerichtlijn. De punten hieronder zijn aanvullende maatregelen en adviezen vanwege het nieuwe coronavirus. Houd ook rekening met maatregelen voor hygiëne of schoonmaak vanuit eigen richtlijnen/kwaliteitseisen of (arbeidsomstandigheden)wetgeving van de branche/sector.

  • Laat iedereen de hygiënemaatregelen nauwkeurig opvolgen. Voor medewerkers en bezoekers geldt: was je handen regelmatig met water en zeep, zit niet met je handen aan je gezicht, schud geen handen, hoest of nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Communiceer op meerdere plekken de algemene hygiëneadviezen.
  • Als er een handenwasgelegenheid is, zorg dan dat iedereen bij aankomst en vertrek zijn handen kan wassen met water en zeep. Als er geen handenwasgelegenheid is, adviseer iedereen om de handen direct na thuiskomst te wassen.
  • Zorg voor voldoende (hand)zeep en papieren handdoekjes in de toiletten.
  • Maak handcontactpunten zoals deurklinken, winkelwagentjes en -mandjes, pinautomaten, touchscreens (die meerdere personen aanraken) meerdere keren per dag schoon met schoonmaakdoekjes of met water en zeep (bijvoorbeeld allesreiniger).
  • Maak stoelen, leuningen, tafels, etc. en de toiletten meerdere keren per dag schoon.
  • Maak na iedere werkdag de ruimte/voorziening goed schoon volgens het reguliere schoonmaakprotocol.
  • Zorg dat medewerkers over een eigen eetgelegenheid/pauzeruimte/toilet(ten)/omkleedruimte, etc. beschikken waar zij afstand kunnen houden en hygiënemaatregelen kunnen opvolgen.

3. Maximaal aantal bezoekers per ruimte

  • De algemene regels vanuit de rijksoverheid voor activiteiten binnen moeten opgevolgd worden.
  • In de ruimtes waarvoor de overheid een maximumaantal bezoekers heeft aangegeven, moet dat aantal worden aangehouden.
  • Als er meerdere ruimtes zijn (o.a. in zalen, kantoorruimtes, etc.) geldt het maximumaantal personen/bezoekers per ruimte, mits de anderhalve meter afstand voor de bezoekersstroom ook toegepast kan worden in de overige ruimtes (o.a. sanitair, looproutes, in- en uitgang, etc.).
  • Bepaal het aantal toe te laten personen in een ruimte, zodat iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kan houden.
  • Geef bezoekers geen toegang tot privéruimtes, keuken of personeelsruimtes.

4. Reservering en placering

  • Als het vereist is moet vooraf een reservering gemaakt worden.
  • Als het vereist is, moeten vaste zitplaatsen (placering) voor de bezoekers en/of medewerkers worden aangewezen.
  • Als het vereist is moet met tijdvakken worden gewerkt, met begin- en eindtijd.
  • Zorg er bij bedrijven en instellingen voor dat vooraf bekend is hoeveel medewerkers tijdens een dienst/werkdag aanwezig zijn en leg vast wie wanneer gewerkt heeft.
  • Werk zoveel als mogelijk in vaste teams. Als er minder wisseling is in personeel is de kans op verspreiding van het nieuwe coronavirus kleiner bij onverhoopte a- of presymptomatische medewerkers.

5. Gezondheidscheck (triage)

  • Als het is vereist, dan is een gezondheidscheck nodig. Medewerkers/bezoekers moeten de gezondheidscheck doen voor aanvang van de dienst/het bezoek. Als één van de vragen met ‘ja’ wordt beantwoord, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Bij de kaartverkoop/reservering en bij aanvang van het bezoek moeten de bezoekers gewezen worden op de gezondheidscheck.
  • Stuur/geef de gezondheidscheck mee met een afspraakbevestiging/kaartverkoop.
  • Als iemand gezondheidsklachten heeft, zoals verkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts en/of plotseling verlies van reuk of smaak, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Als iemand gedurende de dag klachten ontwikkelt, dan moet die persoon direct naar huis.
  • Iedereen kan bij klachten, ook als die mild van aard zijn, laagdrempelig worden getest via de bedrijfsarts of GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Zo snel mogelijk testen is nodig om de verspreiding van het virus effectief in te dammen. Bij een positieve testuitslag wordt verwacht dat iedereen meewerkt aan bron- en contactopsporing. Werkgevers moeten daarom bij werknemers het testbeleid actief stimuleren. Lees hier meer over het testbeleid.

6. Ventilatie

  • Zorg ervoor dat de ventilatie voldoet aan de regelgeving (Bouwbesluit) en richtlijnen. In het Bouwbesluit is vermeld wat de minimale ventilatienormen zijn per verblijfsruimte of -gebied.
  • Het is van belang dat een verblijfsruimte 24 uur per dag wordt geventileerd via natuurlijke ventilatie (roosters boven een raam, kieren). Of via mechanische ventilatiesystemen. Goed ventileren is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij aan een prettig en gezond binnenklimaat.
  • Lucht een verblijfsruimte minimaal 1 keer per dag ca. 10-15 minuten. Ook als snelle luchtverversing van de ruimte gewenst is, bijvoorbeeld na een groepsbijeenkomst in een ruimte, of na het koken. Zet voor het luchten de ramen/deuren tegen elkaar open.
  • Aanpassingen van mechanische ventilatiesystemen zijn niet nodig.
  • Volg de onderhoudsinstructies van het mechanische ventilatiesysteem om een goede werking te waarborgen.
  • Lees meer over ventilatie en het nieuwe coronavirus.

7. Risicogroepen

  • Het RIVM heeft aanvullende adviezen voor medewerkers die behoren tot een van de risicogroepen.
  • Bezoekers die tot een risicogroep behoren, wegen zelf af of zij een dergelijk voorziening kunnen en willen bezoeken.
  • De branche maakt voor risicogroepen, eventueel met een bedrijfsarts en/of arbeidshygiënist, beleid zodat de werkomstandigheden voor de medewerkers (én bezoekers) die in een risicogroep zitten zo veilig mogelijk zijn.

8. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Op plekken in Nederland is er vanuit de Rijksoverheid een verplichting voor het gebruik van een mondneusmasker.

Daarnaast is te allen tijde van belang dat:

  • Iedereen de gezondheidscheck doorloopt en thuisblijft als op 1 of meer vragen ‘JA’ het antwoord is;
  • En iedereen zich aan de verdere maatregelen houdt.

Het dragen van bijvoorbeeld schort of wegwerphandschoenen wordt niet geadviseerd. Dat kan vanwege de adviezen om al bij milde klachten thuis te blijven, om anderhalve meter afstand te houden, geen handen te schudden en vaak de handen met water en zeep te wassen. Deze adviezen blijven belangrijk en voorkomen verspreiding.

Overige aandachtspunten voor specifieke groepen medewerkers:

  • Voor zwangere medewerksters kan in overleg met de bedrijfsarts een passend advies gemaakt worden. Hiervoor kunnen de uitgangspunten worden gebruikt zoals beschreven door het RIVM. De branchevereniging of koepelorganisatie kan op basis van dit document eigen beleid voor zwangere medewerkers opstellen.
  • Jongeren (< 18 jaar) zoals bijvoorbeeld ook vakantiekrachten, hebben recht op extra bescherming vanuit arbeidsomstandighedenwet.

Generieke uitgangspunten buiten

De onderstaande uitgangspunten zijn ook te gebruiken door organisaties, bedrijven en instellingen voor de organisatie van meld- en vergunningsplichtige evenementen, als deze weer worden toegestaan.

1. Afstand houden en doorstroming

Borg dat iedereen anderhalve meter afstand (2 armlengtes) van elkaar kan houden.

Uitzonderingen:

  • Kinderen tot en met 12 jaar hoeven onderling en tot volwassenen geen anderhalve meter afstand te houden;
  • Jongeren tot en met 17 jaar hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden. Leerlingen houden op school wel zoveel mogelijk 1,5 meter afstand tot elkaar;
  • Personen die tot één huishouden/gezin behoren hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

De regel is dat iedereen anderhalve meter afstand houdt. Maar in sommige situaties is dat niet mogelijk en mag de anderhalve meter tijdelijk worden losgelaten. Het gaat om:

  • Contact tussen hulpbehoevenden en hun begeleiders;
  • Mensen met contactberoepen (kijk op Rijksoverheid.nl voor het overzicht van uitgezonderde contactberoepen tijdens de lockdown);
  • Acteurs tijdens optredens en repetities en dansers bij het samen trainen en dansen met vaste danspartners volgens choreografie.

Adviezen om ervoor te zorgen dat personen afstand van elkaar kunnen houden en voor het beheersen van de bezoekersstroom:

  • Bij de inrichting van de buitenruimte moet iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kunnen houden.
  • Attendeer iedereen er op dat zij afstand van elkaar houden en herhaal deze boodschap op meerdere plekken.
  • Maak vaste looproutes en geef dit duidelijk aan. Richt looproutes zo in dat iedereen elkaar in verschillende looprichtingen op anderhalve meter afstand kan passeren. Of maak er eenrichtingsverkeer van.
  • Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand. Laat bezoekers pas binnen op de gereserveerde tijd (indien van toepassing).
  • Laat bezoekers in kleine groepen aankomen/vertrekken en naar binnen/buiten gaan, zodat bezoekers hierbij anderhalve meter onderlinge afstand kunnen houden.
  • Zorg dat er voldoende afstand is tussen de zitplaatsen.
  • Beperk het aantal personen in de sanitaire ruimtes (was-, toilet- en/of doucheruimtes). Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand.
  • Zorg voor een soepele doorstroming van personen.
  • Spreid de bezoekers door ruimere openingstijden (uiteraard passend binnen de geldende openingstijden).
  • Train en begeleid medewerkers op de maatregelen en adviezen en op het toezien op het onderling anderhalve meter afstand houden.
  • Houd het kassa-/baliecontact zo beperkt mogelijk, bijvoorbeeld door zoveel mogelijk online of telefonisch te laten reserveren en online of contactloos te laten betalen.
  • Bevestig een fysieke (kunststof)barrière. Bijvoorbeeld bij balie/informatiepunt of kassa, wanneer de anderhalve meter afstand niet haalbaar is.
  • Overweeg om op terrassen 'kuchschermen' te plaatsen.
  • Bij het veilig inrichten van de ruimte, kan een arbeidshygiënist, na onderzoek op locatie, de ondernemer op maat adviseren over specifiek passende technische en organisatorische maatregelen, zoals over de toepassing van schermen.

Er kunnen zich situaties voordoen waarbij medewerkers onderling niet aan de anderhalve meter norm kunnen voldoen. In dat geval moeten de medewerkers de Extra aandachtspunten voor contactberoepen opvolgen.

2. Hygiënemaatregelen

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft hygiënerichtlijnen voor sectoren en instellingen zoals basisscholen, evenementen, sauna’s en badinrichtingen. Voor openbare ruimtes en sectoren waarvoor geen specifieke hygiënerichtlijnen zijn is er een Algemene hygiënerichtlijn. De punten hieronder zijn aanvullende maatregelen en adviezen vanwege het nieuwe coronavirus. Houd ook rekening met maatregelen voor hygiëne of schoonmaak vanuit eigen richtlijnen/kwaliteitseisen of (arbeidsomstandigheden)wetgeving van de branche/sector.

  • Laat iedereen de hygiënemaatregelen nauwkeurig opvolgen. Was je handen regelmatig met water en zeep, zit niet met je handen aan je gezicht, schud geen handen, hoest of nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Communiceer op meerdere plekken de algemene hygiëneadviezen.
  • Als er een handenwasgelegenheid is, zorg dan dat iedereen bij aankomst en vertrek zijn handen kan wassen met water en zeep. Als er geen handenwasgelegenheid is, adviseer iedereen om de handen direct na thuiskomst te wassen. Meer informatie over toegelaten desinfectiemiddelen is hier te lezen.
  • Zorg voor voldoende (hand)zeep en papieren handdoekjes in de toiletten.
  • Maak handcontactpunten zoals deurklinken, winkelwagentjes en -mandjes, pinautomaten, touchscreens (die meerdere personen aanraken) meerdere keren per dag schoon met schoonmaakdoekjes of met water en zeep (bijvoorbeeld allesreiniger).
  • Maak stoelen, leuningen, tafels, etc. en de toiletten meerdere keren per dag schoon.
  • Maak na iedere werkdag de ruimte/voorziening goed schoon volgens het reguliere schoonmaakprotocol.
  • Zorg dat medewerkers over een eigen eetgelegenheid/pauzeruimte/toilet(ten)/omkleedruimte, etc. beschikken waar zij afstand kunnen houden en hygiënemaatregelen kunnen opvolgen.

3. Maximaal aantal bezoekers

  • De algemene regels vanuit de Rijksoverheid voor activiteiten buiten moeten opgevolgd worden.
  • De locaties waarvoor de overheid een maximumaantal bezoekers heeft aangegeven, moeten dat aantal aanhouden.
  • Beperk het aantal personen in de buitenruimte, zodat iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kan houden.
  • Geef bezoekers geen toegang tot privéruimtes, keuken of personeelsruimtes.

4. Reservering en/of placering

  • Als het vereist is moet vooraf een reservering gemaakt worden.
  • Als het vereist is, moeten vaste zitplaatsen (placering) voor de bezoekers en/of medewerkers aangewezen worden.
  • Als het vereist is moet met tijdvakken worden gewerkt, met begin- en eindtijd.
  • Werk zoveel als mogelijk in vaste teams en leg vast wie wanneer gewerkt heeft. Als er minder wisseling is in personeel, is de kans op verspreiding van het nieuwe coronavirus kleiner, bij onverhoopte a- of presymptomatische medewerkers.

5. Gezondheidscheck (triage)

  • Als het is vereist dan is een gezondheidscheck nodig. Medewerkers/bezoekers moeten de gezondheidscheck doen voor aanvang van de dienst/het bezoek. Als één van de vragen met ‘ja’ wordt beantwoord, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Bij de kaartverkoop/reservering en bij aanvang van het bezoek moeten de bezoekers gewezen worden op de gezondheidscheck.
  • Stuur de gezondheidscheck mee met een afspraakbevestiging/kaartverkoop.
  • Als iemand gezondheidsklachten heeft zoals verkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts en/of plotseling verlies van reuk of smaak, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Als iemand gedurende de dag klachten ontwikkelt, dan moet die persoon direct naar huis.
  • Iedereen kan bij klachten, ook als die mild van aard zijn, laagdrempelig worden getest via de bedrijfsarts of GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Zo snel mogelijk testen is nodig om de verspreiding van het virus effectief in te dammen. Bij een positieve testuitslag wordt verwacht dat men meewerkt aan bron- en contactopsporing. Werkgevers dienen daarom bij werknemers het testbeleid actief te stimuleren. Lees meer over het testbeleid.

6. Risicogroepen

  • Het RIVM heeft aanvullende adviezen voor medewerkers die behoren tot een van de risicogroepen.
  • Voor bezoekers die tot een risicogroep behoren is het extra belangrijk om de basisregels goed op te volgen, zoals anderhalve meter afstand houden.
  • De branche maakt voor risicogroepen, eventueel met een bedrijfsarts en/of arbeidshygiënist, beleid, zodat de werkomstandigheden voor de medewerkers (én bezoekers) die in een risicogroep zitten zo veilig mogelijk zijn.

7. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Op plekken in Nederland is er vanuit de Rijksoverheid een verplichting voor het gebruik van een mondneusmasker.

Daarnaast is te allen tijde van belang dat:

  • Iedereen de gezondheidscheck doorloopt en thuisblijft als op 1 of meer vragen ‘JA’ het antwoord is;
  • En iedereen zich aan de verdere maatregelen houdt.

Het dragen van bijvoorbeeld schort of wegwerphandschoenen wordt niet geadviseerd. Dat kan vanwege de adviezen om al bij milde klachten thuis te blijven, om anderhalve meter afstand te houden, geen handen te schudden en vaak de handen met water en zeep te wassen. Deze adviezen blijven belangrijk en voorkomen verspreiding.

Overige aandachtspunten voor specifieke groepen medewerkers:

  • Voor zwangere medewerksters kan in overleg met de bedrijfsarts een passend advies gemaakt worden. Hiervoor kunnen de uitgangspunten worden gebruikt zoals beschreven door het RIVM. De branchevereniging of koepelorganisatie kan op basis van dit document eigen beleid rondom zwangere medewerkers opstellen.
  • Jongeren (< 18 jaar) zoals bijvoorbeeld ook vakantiekrachten, hebben recht op extra bescherming vanuit de arbeidsomstandighedenwet

Lokale maatregelen corona

Afhankelijk van de situatie kunnen lokale maatregelen in een gemeente of veiligheidsregio genomen worden.

Gemeenten

Welke aanvullende maatregelen in een gemeente gelden, wordt vermeld op de website van de betreffende gemeente.

Veiligheidregio’s

Nederland is verdeeld in 25 veiligheidsregio’s. Bekijk de website van de veiligheidsregio’s voor meer informatie over regionale maatregelen: 

Tijdelijke wet COVID-19

Sinds 1 december 2020 is de tijdelijke coronawet van kracht. De wet vervangt de noodverordeningen, waarin de maatregelen sinds maart 2020 werden opgenomen. Noodverordeningen zijn namelijk voor kortdurende (crisis)situaties. Maar de coronacrisis duurt langer. Daarom heeft het kabinet de noodverordeningen vervangen door de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 .

Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 geldt sinds 1 december 2020 en heeft een looptijd van 3 maanden. Indien nodig kan de coronawet steeds 3 maanden worden verlengd. Ook is het mogelijk de wet tussentijds in te trekken, zodra deze niet meer nodig is. De Tweede Kamer is betrokken bij deze besluiten.

Regelingen die op 1 december 2020 zijn ingegaan

Op 1 december 2020 zijn 5 regelingen ingegaan. Namelijk 3 regelingen voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. En 2 regelingen voor het Europese deel van Nederland:

Melding van betalingsonmacht bij belastingen en premies

Ter voorkoming van bestuurdersaansprakelijkheid is het noodzakelijk om betalingsonmacht van rechtspersonen zoals bv’s en nv’s tijdig te melden. Er is een formulier om betalingsonmacht te melden bij de Belastingdienst (voor belastingen en premies) en een formulier om betalingsonmacht te melden bij het bedrijfspensioenfonds. In het formulier moet worden aangegeven voor welk tijdvak niet betaald kan worden. De melding geldt automatisch ook voor dezelfde verschuldigde bedragen in de tijdvakken daarna.

‘Van noodwet tot crisisrecht’, spontaan advies Afdeling advisering (20 december 2021)

Corona lockdown is geen excuus voor termijnoverschrijding (9 december 2021)

Vervroegd stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 (3 december 2021)

Ook dit jaar vuurwerkverbod tijdens jaarwisseling (3 december 2021)

Online zittingen voortaan ook via Microsoft Teams mogelijk (30 november 2021)

Advies Afdeling advisering over vierde verlenging Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (24 november 2021)

Advies Afdeling advisering over wets­voor­stel Tijdelijke wet differentiatie coronatoegangsbewijzen (2G) (23 november 2021)

College voor de Rechten van de Mens: noodzaak 2G-beleid en uitbreiding coronatoegangsbewijs onvoldoende aangetoond (17 november 2021)

Kabinet wil Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 verlengen (2 november 2021)

NK Schaken: gemeente mocht en moest coronatoegangsbewijs verplicht stellen (25 oktober 2021)

Minister moet snel besluit nemen over openbaarmaking coronadocumenten (21 oktober 2021)

Rechter geeft Bredase advocaat geen gelijk: ‘Coronapas is legitiem’ (7 oktober 2021)

Herindelingsverkiezingen november: afschaling coronamaatregelen (30 september 2021)

Advies Afdeling advisering over loslaten anderhalve meter (29 september 2021)

Gemeenten krijgen vrijheid bij handhaving coronatoegangsbewijs (24 september 2021)

Hof wijst in kort geding eisen Viruswaarheid over coronamaatregelen af (6 september 2021)

Advies Afdeling advisering over derde verlenging Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (30 augustus 2021)

Eindhovense restaurants mogen voorlopig openblijven (3 augustus 2021)

Termijnoverschrijding verschoonbaar vanwege uitbraak coronapandemie (15 juli 2021)

Kabinet presenteert brede aanpak voor jongeren na corona (9 juli 2021)

‘Testen voor toegang’ verloopt nog niet vlekkeloos (2 juli 2021)

Tien tips voor een succesvolle lokale herstelaanpak (25 juni 2021)

Eerste Kamer neemt wijzigingsvoorstel ‘Tijdelijke regels voor inzet coronatoegangsbewijzen’ aan (23 juni 2021)

Eerste Kamer neemt Tijdelijke wet coronatoegangsbewijzen en Quarantaineplicht voor inreizigers uit hoogrisicogebieden aan (26 mei 2021)

Tweede Kamer neemt wetsvoorstel quarantaineplicht reizigers uit hoogrisicogebieden aan (20 mei 2021)

Handhaving na de versoepelingen: handreiking voor gemeenten met inzichten uit gedragspsychologie en crowdmanagement (30 april 2021)

Wetsvoorstel sluitingsbevoegdheid voor burgemeesters bij corona-uitbraak (15 maart 2021)

‘Gele boekje inzetten voor registratie coronavaccinatie’ (22 januari 2021)

Avondklok vanaf 23 januari van kracht (20 januari 2021)

Coronawet ingediend bij Tweede Kamer (14 juli 2020)

Tijdelijk geen btw op mondkapjes (13 mei 2020)

Jaarlijkse ava wordt digitaal mogelijk (9 april 2020)