Verplichtingen vanuit de overheid

Het kabinet heeft in de afgelopen weken meerdere maatregelen ter bestrijding van het coronavirus genomen. Deze werden en worden in de loop van de tijd aangevuld en aangescherpt. Deze notitie geeft een overzicht van de stand van zaken.

check Bijgewerkt tot 08 juli 2020

spiralbound Practice note

Om de verspreiding van het coronavirus te beperken, heeft de overheid diverse maatregelen genomen. Ieder mens, en ook iedere ondernemer, is verplicht om zich hieraan te houden. De eerste aangescherpte maatregelen in de strijd tegen het coronavirus werden op 12 maart aangekondigd. Daarna volgden diverse aanvullingen en verscherpingen. Op 21 april kwam er voor het eerst een lichte versoepeling.

Op 6 mei presenteerde Rutte namens het kabinet een opzet voor de verdere versoepeling van de coronamaatregelen. Dit betreft een ‘routekaart’ of een ‘spoorboekje’ voor de periode tot 1 september, waarbij steeds meer versoepelingen worden doorgevoerd. Voor iedere stap geldt dat deze wordt doorgezet voor zover de situatie rondom het coronavirus dit toelaat. De boodschap ‘blijf zoveel mogelijk thuis’, is veranderd in ‘vermijd drukte’. Op 19 mei heeft Rutte aangegeven dat de eerste geplande versoepelingen doorgang kunnen vinden.

Hygiëneregels

De hygiëneregels vormen de basis van alle maatregelen.

  • Was de handen regelmatig:
    • Maak de handen goed nat

    • Neem wat vloeibare zeep uit een pompje
    • Wrijf de handen lang genoeg over elkaar, zorg dat de boven- en onderkant goed bedekt zijn met zeep
    • Wrijf hierbij goed alle vingertoppen in
    • Wrijf ook tussen de vingers
    • Neem ook de polsen mee
    • Spoel de zeep zorgvuldig af met stromend water
    • Droog de handen goed af, vergeet hierbij niet de huid tussen de vingers
  • Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes
  • Schud geen handen

Maatregelen per sector

Diverse ondernemingen zijn tijdelijk gedwongen gesloten (geweest). Langzamerhand mag er steeds weer meer, maar onder strikte voorwaarden.

Horeca (eet- en drinkgelegenheden)

Eet- en drinkgelegenheden zijn alle gelegenheden waar ter plaatse de daar gekochte spijzen en dranken kunnen worden genuttigd. Het gaat dus ook om eet- en drinkgelegenheden van (woon-)warenhuizen, shoppingcenters, grote supermarkten of andere winkels. Al deze gelegenheden moeten tot 1 juni gesloten blijven. Inrichtingen waar niet langer ter plaatse eten of drinken wordt verkocht en genuttigd, kunnen openblijven. Dat geldt ook voor afhaallocaties zonder zitgelegenheid, zoals snackbars en markten. Eet- en drinkgelegenheden die niet voor het publiek toegankelijk zijn, zoals bedrijfskantines, bedrijfscatering en eetgelegenheden in hotels ten behoeve van hotelgasten, hoeven ook niet te sluiten.

Vanaf 1 juni om 12.00 uur mogen eet- en drinkgelegenheden weer hun deuren openen. Daarbij gelden de volgende voorwaarden:

  • Er mogen maximaal 30 personen binnen zitten, waarbij het personeel niet meetelt. Personen uit één huishouden mogen aan één tafel zitten zonder 1,5 meter afstand. Verder moet iedereen 1,5 meter afstand houden.
  • Voor terrassen geldt geen maximum aantal personen. Wel moet iedereen zitten en 1,5 meter afstand houden. Het afstand houden geldt niet voor mensen uit hetzelfde huishouden.
  • Bezoekers moeten reserveren.
  • In een gesprek vooraf tussen ondernemer en klant moet worden ingeschat of een bezoek risico’s oplevert.

Vanaf 1 juli mag het aantal personen, als het virus onder controle blijft, worden verhoogd tot 100.

Onderwijs en kinderdagverblijven

Op 11 mei zijn de basisscholen en de kinderopvang voorzichtig weer van start gegaan. Kinderen van reguliere basisscholen brengen sindsdien 50% van de tijd op school door en volgen 50% van de tijd thuis onderwijs. Op 8 juni gaat het basisonderwijs weer volledig open, tenzij uit lopende onderzoeken blijkt dat dit niet verantwoord is. De buitenschoolse opvang gaat dan ook weer open. Kinderen worden dan weer op hun vaste dagen, volgens het contract, opgevangen.

De noodopvang voor kinderen van ouders in cruciale beroepen en kwetsbare kinderen loopt tot 1 juli door. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor het realiseren van noodopvang in de avond, de nacht en het weekend.

Scholen in het voortgezet onderwijs gaan vanaf 2 juni weer open. Omdat 1,5 meter afstand gehouden moet worden, zullen niet alle leerlingen tegelijk aanwezig kunnen zijn. 

Studenten in het middelbaar beroepsonderwijs en in het hoger onderwijs krijgen voorlopig nog onderwijs op afstand. Vanaf 15 juni wordt wel weer beperkt gestart met toetsing, tentamens, praktijklessen en begeleiding van kwetsbare studenten op de instelling.

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer is enkel bedoeld voor noodzakelijke reizen. In trams, (water)bussen, metro’s en treinen moeten reizigers vanaf 13 jaar met ingang van 1 juni een niet-medisch mondkapje dragen. Hierop staat een boete van € 95. Op stations, haltes en perrons is het dragen van een mondkapje niet verplicht.

Evenementen en samenkomsten

Evenementen met een vergunning- en meldplicht zijn verboden tot 1 september 2020. Wettelijk verplichte bijeenkomsten zoals vergaderingen van de gemeenteraad en noodzakelijke samenkomsten voor de dagelijkse werkzaamheden van instellingen, bedrijven en andere organisaties zijn wel toegestaan, steeds met maximaal 100 personen.

Ook uitvaarten, huwelijksvoltrekkingen en samenkomsten van religieuze of levensbeschouwelijke aard, zoals kerkdiensten, mogen doorgaan. Hiervoor geldt een maximum van 30 personen en vanaf 1 juli mogelijk een maximum van 100 personen. Dit kan alleen als alle hygiënemaatregelen in acht worden genomen en men 1,5 meter afstand tot elkaar kan houden.

Winkels en vakantieparken

Winkels moeten gesloten worden als er geen of te weinig navolging wordt gegeven aan de geldende hygiënemaatregelen en de 1,5 meter afstand. Dat geldt ook voor locaties zoals vakantieparken, campings, parken, natuurgebieden en stranden. Bij blijvende gunstige ontwikkelingen kunnen per 1 juli de gemeenschappelijke wc’s en douches op de campings en vakantieparken weer open.

Culturele instellingen en bioscopen

Vanaf 1 juni om 12.00 uur mogen bioscopen en culturele instellingen (zoals concertzalen en theaters) weer bezoekers ontvangen. Daarvoor gelden wel de volgende voorwaarden:

  • Er mogen maximaal 30 personen in het publiek of in één bioscoopzaal zitten en iedereen moet 1,5 meter afstand tot elkaar houden.
  • Bezoekers moeten reserveren.
  • In een checkgesprek vooraf tussen ondernemer en klant wordt ingeschat of een bezoek risico’s oplevert.

Ook musea en monumenten mogen vanaf 1 juni om 12.00 uur weer open, mits bezoekers vooraf kaartjes kopen en er vooraf een checkgesprek wordt gevoerd om te bepalen of een bezoek risico’s oplevert. Het maximale aantal bezoekers is afhankelijk van het gebouw. Er moet namelijk wel 1,5 meter afstand worden gehouden.

Muziekscholen en centra voor de kunsten kunnen ook weer open vanaf 1 juni om 12.00 uur. Er mogen maximaal 30 personen per gebouw binnen, die 1,5 meter afstand moeten kunnen houden.

Vanaf 1 juli mag het aantal personen, als het virus onder controle blijft, worden uitgebreid naar 100.

Casino’s

Onder casino’s vallen alle uitgaansgelegenheden waar bezoekers kunnen gokken, dus ook de kleinere speelhallen. Al deze gelegenheden zijn gesloten. Als de situatie zich positief blijft ontwikkelen, kunnen casino’s vanaf 1 juli weer open.

Sport- en fitnessclubs

Sinds 29 april mogen basisschoolleerlingen weer in groepsverband trainen in de buitenlucht. Officiële wedstrijden zijn echter niet toegestaan. Inmiddels mogen ook jongeren vanaf 13 jaar en volwassenen weer buiten sporten. Daarbij moet 1,5 meter afstand tot elkaar worden gehouden en zijn wedstrijden niet toegestaan. Binnenzwembaden mogen sinds 11 mei ook weer open, maar onder strikte voorwaarden.

Als de situatie zich positief blijft ontwikkelen, zijn vanaf 1 september ook alle contactsporten en binnensporten weer mogelijk voor alle leeftijden. Sportwedstrijden kunnen plaatsvinden zonder publiek. Dit geldt ook voor het betaald voetbal.

Voor sportscholen geldt dat zij, mits het virus onder controle blijft, op 1 juli weer open kunnen.

Sauna’s

Onder sauna’s worden mede begrepen andere vormen van wellness zoals een Turks stoombad, hammam, beauty farms, thermale baden, badhuizen, spa’s, etc. Als de situatie zich positief blijft ontwikkelen, kunnen sauna’s vanaf 1 juli weer open.

Seksinrichtingen en seksbioscopen

Als de situatie zich positief blijft ontwikkelen, kan vanaf 1 september alles weer open.

Coffeeshops

Behalve voor zover uitsluitend sprake is van de verkoop, aflevering of verstrekking van softdrugs (afhaalfunctie), zijn deze gesloten. Als de situatie zich positief blijft ontwikkelen, kunnen coffeeshops vanaf 1 september weer normaal open.

Groepsvorming

Vanaf 1 juni mogen mensen buiten weer bij elkaar komen, mits zij 1,5 meter afstand houden. Ook in alle publiekelijk toegankelijke gebouwen mogen mensen weer samenkomen, mits zij 1,5 meter afstand bewaren. Bovendien geldt voor gebouwen een maximaal aantal personen van 30, exclusief personeel. Thuis blijft het advies om 1,5 meter afstand te houden tot bezoekers.

Noodverordeningen

Bovenstaande maatregelen hebben  art. 7 van de Wet publieke gezondheid  als grondslag. Gemeenten zijn belast met de handhaving van de maatregelen. Op 26 maart heeft het Veiligheidsberaad de nieuwe versie van de landelijke model-noodverordening gepubliceerd. Op basis van deze modelverordening hebben veiligheidsregio’s regionale noodverordeningen vastgesteld. Op grond van deze noodverordeningen hebben burgemeesters de bevoegdheid om gebieden aan te wijzen waar groepsvorming verboden is, bijvoorbeeld parken, stranden of bepaalde wijken. Particulieren die zich niet aan de regels houden, kunnen een bestuurlijke boete krijgen die tot € 400 kan oplopen. Ook supermarkten, andere winkels en het openbaar vervoer zijn verplicht een ‘deurbeleid’ te voeren zodat bezoekers de norm van maximaal drie personen kunnen naleven. Ook hierop vindt handhaving plaats. Boetes voor bedrijven kunnen oplopen tot € 4.000.

Wettelijke grondslag

De bevoegdheid in de noodverordeningen is gebaseerd op art. 176 van de Gemeentewet  en  art. 39 van de Wet veiligheidsregio’s . Handelen in strijd met de voorschriften uit de verordeningen is strafbaar gesteld in art. 443 van het Wetboek van Strafrecht . Dit wordt bestraft met hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie (€ 4.350, art. 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht ). Ook kan een last onder bestuursdwang of dwangsom worden opgelegd ( art. 125 Gemeentewet jo. art. 39 Wet veiligheidsregio’s ).

Digitale besluitvorming

Hoewel de huidige regels een uitzondering maken voor wettelijk verplichte bijeenkomsten zoals vergaderingen van de gemeenteraad, is een spoedwetsvoorstel aangenomen om digitale besluitvorming mogelijk te maken. De Tweede Kamer heeft dit wetsvoorstel (Kamerstukken II, 2019/20, 35 424, nr. 2) op 1 april aangenomen. Op 7 april ging ook de Eerste Kamer akkoord. Op 9 april is de wet in het Staatsblad gepubliceerd (Stb. 2020, 113). De wet is meteen na deze bekendmaking in werking getreden en geldt in principe tot 1 september 2020. Verlenging (met steeds maximaal twee maanden) is echter mogelijk.

Digitale besluitvorming was voorheen wettelijk niet mogelijk. Voor gemeenten gold bijvoorbeeld dat voor het openen van een raadsvergadering meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden aanwezig moet zijn ( art. 20 lid 1 Gemeentewet ). De nieuwe wet regelt een tijdelijke uitzondering hierop zolang een openbare fysieke vergadering niet of niet goed mogelijk is. Voorwaarde is dat de openbaarheid van vergaderingen behouden blijft via een openbare videoverbinding. Daarvoor moet het systeem dat een orgaan gebruikt bij alle leden beschikbaar zijn en moeten de leden voor de voorzitter, elkaar en het publiek herkenbaar zijn. In de wet is ook geregeld dat voor benoemingen van wethouders en gedeputeerden gebruik kan worden gemaakt van een vorm van briefstemmen. Dit in verband met de geheimhouding.

Tijdelijke wet COVID-19

Op 24 april 2020 is de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid in het Staatsblad gepubliceerd (Stb. 2020, 124) en op dezelfde datum in werking getreden (Stb. 2020, 126). De Eerste Kamer had op 21 april na een kort plenair debat met Minister Dekker van Rechtsbescherming met het wetsvoorstel ingestemd.

De wet past een groot aantal wetten aan om de continuïteit van het wetgevingsproces, de rechtspraak en het openbaar bestuur, tijdens de beperkende maatregelen als gevolg van de uitbraak van COVID-19 te garanderen.

Fysieke zittingen tijdelijk digitaal

De wet bevat, onder andere, regels waardoor fysieke zittingen in gerechtelijke procedures in burgerlijke, bestuursrechtelijke en in strafrechtelijke zaken tijdelijk digitaal kunnen plaatsvinden. Deze tijdelijke wet vervalt op 1 september 2020, maar kan telkens met twee maanden verlengd worden.

Terugwerkende kracht

Voor civiele en bestuursrechtelijke zaken maakt de spoedwet mogelijk - met terugwerkende kracht vanaf 16 maart -  dat de mondelinge behandeling plaatsvindt via een videoverbinding of, als het echt niet anders kan, per telefoon. De rechter bepaalt de wijze van behandeling, waar mogelijk na overleg met betrokkenen.

Overzicht

Een overzicht van alle tijdelijke regelingen met betrekking tot de rechtspraak is hier te vinden. Deze regelingen vullen de reguliere procesreglementen aan.

Bronnen: Rijksoverheid; Gemeente.nu, 25 maart 2020; Veiligheidsberaad, 26 maart 2020; Ministerie van BZK, 27 maart 2020; VNG, 27 maart 2020; Tweede Kamer, 1 april 2020, Kamerstukken II, 2019/20, 35 424, nr. 3, Eerste Kamer, 7 april 2020, Ministerie van BZK, 7 april 2020, persconferentie, 21 april 2020, Rijksoverheid, 21 april 2020, Ministerie van OCW, 21 april 2020, Gemeente.nu, 22 april 2020, Eerste Kamer, 21 april 2020, Ministerie J&V, 21 april 2020, Rechtspraak.nl, 24 april 2020 en Ministerie van J&V, 24 april 2020

Corona - Wat iedere ondernemer moet weten! (Taxence)

Het dossier ‘Corona - wat iedere ondernemer moet weten!’ helpt ondernemers om overzicht te behouden over alle bijzondere maatregelen die nu van kracht zijn. Bovendien wordt er helder beschreven wat een ondernemer kan doen op financieel en juridisch gebied en wat er arbeidsrechtelijk speelt, inclusief het thuiswerken.In deze update van het dossier (bijgewerkt tot 15 april 2020) zijn alle extra kredietmogelijkheden, alle aanpassingen en uitwerkingen van de loonkostensubsidie (NOW) en alle maatregelen voor zelfstandigen opgenomen. Ook zijn er twee heldere overzichten toegevoegd van alle regelingen, wat geldt er voor wie?Het dossier is geschreven in de taal van de ondernemer. Dit is onze kleine bijdrage om u te helpen deze coronacrisis door te komen.