Eerste Kamer stemt tegen verlenging van coronawet

20 mei 2022

De Eerste Kamer heeft op 17 mei het voorstel verworpen om de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm, ook wel coronawet) voor een vijfde keer te verlengen. Tijdens het debat met minister Kuipers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bleek dat een meerderheid van de Kamer van mening was dat er geen noodzaak (meer) is om de tijdelijke wet te handhaven.

Voor- en tegenstanders

De fracties van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stemden voor de verlenging, de fracties van GroenLinks, Fractie-Nanninga, PvdA, PVV, SP, PvdD, 50PLUS, SGP, Fractie-Otten en FVD stemden tegen. Daarmee is het wetsvoorstel verworpen. Doordat de vijfde verlenging werd verworpen, verdween de grondslag voor het ontwerpbesluit voor de zesde verlenging.

De fracties die tegen de verlenging stemden, waren van mening dat de coronawet bedoeld was om tijdelijk in te zetten wanneer maatregelen nodig zijn om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Nu de noodzaak daartoe er niet langer is én er een reguliere wet komt, is de coronawet niet langer nodig, betoogden zij. Zij voegden daaraan toe dat de tijdelijke wet de grondrechten van alle Nederlanders inperkt waarvoor de democratische legitimatie onvoldoende is geregeld. De voorstanders van de verlenging waren daarentegen van mening dat zolang die reguliere wet er nog niet is (beter gezegd de Wet publieke gezondheid nog niet ter zake is aangepast) de tijdelijke coronawet nog wel toepasbaar moet kunnen zijn indien nodig.

Juridisch kader

Met de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm of de ‘coronawet’) werd een tijdelijk hoofdstuk (hoofdstuk Va) toegevoegd aan de Wet publieke gezondheid (Wpg) . Dit hoofdstuk biedt de grondslag voor de diverse coronamaatregelen. De tijdelijke wet vervalt na drie maanden, tenzij die wordt verlengd met drie maanden. Zo’n verlenging gebeurt met een koninklijk besluit. Voordat het besluit wordt genomen, moet de Afdeling advisering van de Raad van State om advies worden gevraagd over de bestaande maatregelen. Daarna moet het ontwerp-koninklijk besluit voor de verlenging eerst aan zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden overgelegd. Als één van beide Kamers besluit om niet in te stemmen met de verlenging van de coronawet, vervalt de coronawet in zijn geheel.

De vijfde verlenging zag op de periode 1 maart tot 1 juni 2022. Als gevolg van het verwerpen van het voorstel tot een vijfde verlenging van de Twm, is hoofdstuk Va van de Wpg met ingang van 20 mei komen te vervallen.

Minister Kuipers liet weten dat er een wijziging komt van de Wet publieke gezondheid (Wpg) voor collectieve maatregelen voor aanpak van een A-ziekte, waaronder covid-19. Een wettelijke basis voor maatregelen die noodzakelijk kunnen zijn, is nodig. Momenteel is er echter alleen de Twm. Kuipers zei dat er noodverordeningen via de veiligheidsregio's komen als er geen Twm meer is.

Bronnen: Eerste Kamer, 17 mei 2022 en Sdu OpMaat, 20 mei 2022 (Wpg)

Zie ook onderstaande berichten in OpMaat Bestuursrecht over de vijfde en zesde verlenging van de coronawet:

Advies Afdeling advisering over vijfde verlenging Tijdelijke wet maatregelen covid-19, 3 maart 2022

Advies Afdeling advisering over zesde verlenging Tijdelijke wet maatregelen covid-19 , 2 mei 2022