Ad­vies Afdeling advisering over wets­wij­zi­ging in­zet van co­ro­na­toe­gangs­be­wij­zen

10 juni 2021

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel dat de Wet publieke gezondheid wijzigt in verband met gegevensverwerking voor de inzet van coronatoegangsbewijzen. Het wetsvoorstel is op 3 juni 2021 bij de Tweede Kamer ingediend. Het advies van de Afdeling advisering is op 4 juni openbaar geworden.

Inhoud van het voorstel

De Tijdelijke wet coronatoegangsbewijzen (Twc) is op 11 mei 2021 door de Tweede Kamer en op 25 mei 2021 door de Eerste Kamer aangenomen. De Twc voegt bepalingen toe aan onder meer het tijdelijke hoofdstuk Va van de Wet publieke gezondheid (Wpg) . In dit hoofdstuk is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) gecodificeerd. De Twc is op 1 juni 2021 in werking getreden (Stb. 2021, 241).

Het wijzigingsvoorstel (Kamerstukken II, 2020/21, 35 853, nr. 2) biedt een wettelijke grondslag voor het verwerken van persoonsgegevens, in dit geval vaccinatiegegevens. Er zijn twee redenen om de wet te wijzigen. Ten eerste heeft de Tweede Kamer een amendement aangenomen dat de Twc wijzigt (Kamerstukken II, 2020/21, 35 807, nr. 52). Door dit amendement kan een toegangsbewijs voor bijvoorbeeld horeca- of cultuurvoorzieningen niet alleen een testresultaat zijn, maar ook worden gebaseerd op een vaccinatiebewijs of een herstelbewijs. Ten tweede is op Europees niveau een politiek akkoord bereikt over het Europese Digital COVID Certificate (DCC). Met het DCC kan men binnen de EU reizen. Het DCC kan eveneens bestaan uit een test-, vaccinatie- of herstelbewijs. Voor zowel de Nederlandse als de Europese vaccinatiebewijzen is het noodzakelijk om vaccinatiegegevens te verwerken.

Einddatum van de bepalingen

Deze ontwikkelingen leiden ertoe dat er binnenkort voor toegangsbewijzen twee verschillende regelingen gelden, namelijk de Nederlandse regeling in de Twc en de Europese verordening. Voor de bepaling om de Europese verordening over het DCC uit te voeren geldt op dit moment geen einddatum in de wet. Dit artikel (art. 6ba) is namelijk opgenomen in de algemene bepalingen van de Wpg en niet in het tijdelijke hoofdstuk van deze wet. Daarmee is het tijdelijk karakter van de bepalingen in dit hoofdstuk, die elke drie maanden verlengd moet worden, niet van toepassing op dit artikel. Met het politieke akkoord op Europees niveau is de toepassing van de Europese verordening beperkt tot twaalf maanden. Dit zou betekenen dat de Europese verordening (zonder verlenging) tot 1 juli 2022 geldt. De Afdeling advisering adviseert de regering daarom ook voor art. 6ba in de Wpg te regelen dat het een einddatum krijgt van 1 juli 2022.

Verwerken van vaccinatiegegevens

Voor de vaccinatiebewijzen wordt gebruikgemaakt van gegevens uit het zogenoemde COVID-vaccinatie Informatie- en Monitoringsysteem (CIMS) dat het RIVM bijhoudt. In dit systeem staan de gegevens van 80% van de gevaccineerde personen. De Afdeling advisering wijst erop dat gevaccineerde personen die niet (of foutief) in het CIMS zijn geregistreerd ook een coronatoegangsbewijs of DCC moeten kunnen gebruiken. Dit geldt ook voor gevaccineerde personen die niet beschikken over een smartphone of computer. De Afdeling advisering vraagt daarom in het advies duidelijkheid aan de minister van Volksgezondheid over deze ‘alternatieve route’. Daarnaast merkt zij op dat het DCC meer persoonsgegevens bevat dan in het coronatoegangsbewijs staat. Ook op dit punt adviseert zij de toelichting bij het wetsvoorstel aan te vullen.

Reactie regering

In het nader rapport geeft de regering aan naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering aan art. 6ba Wpg een lid te hebben toegevoegd waarin de vervalbepaling is opgenomen. Deze houdt in dat art. 6ba op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip zal vervallen.

Verder heeft de regering de memorie van toelichting aangevuld (Kamerstukken II, 2020/21, 35 853, nr. 3). Onder meer heeft zij naar aanleiding van de vragen van de Afdeling over ‘alternatieve route’ voor gevaccineerde personen die niet in het CIMS zijn geregistreerd, paragraaf 2.3 van de toelichting aangevuld. Personen die in het buitenland zijn gevaccineerd, geen beschikking hebben over ICT-middelen of om andere redenen via de (web)applicatie geen gegevens kunnen ophalen, kunnen zich wenden tot een (huis)arts of de toediener van het vaccin, die via een door het Ministerie van VWS daartoe ingericht portal de benodigde vaccinatiegegevens kan verwerken en een coronatoegangsbewijs of DCC kan genereren.

Bronnen: Raad van State, 4 juni 2021; Kamerstukken II, 2020/21, 35 853, nr. 4; Kamerstukken II, 2020/21, 35 853, nr. 3; Tweede Kamer, 3 juni 2021 en Eerste Kamer

Zie ook onderstaande berichten in OpMaat Bestuursrecht:

Handhavers lopen nog niet warm voor festivalseizoen , 3 juni 2021

Eerste Kamer neemt Tijdelijke wet coronatoegangsbewijzen en Quarantaineplicht voor inreizigers uit hoogrisicogebieden aan , 26 mei 2021

VNG: Wet toegangsbewijzen niet uitvoerbaar, 21 mei 2021

Tweede Kamer neemt Tijdelijke wet coronatestbewijzen aan , 18 mei 2021

Burgemeesters: communicatie over testplan moet beter , 7 mei 2021

Ad­vie­zen Afdeling advisering over wets­voor­stel­len die qua­ran­tai­ne­plicht en test­be­wij­zen in­tro­du­ce­ren , 20 april 2021

In april met testbewijzen naar dierentuinen, musea en sport , 9 april 2021