Pilot korte wapenstok boa’s

28 juli 2020

Minister Grapperhaus Justitie en Veiligheid kondigde in juni een pilot aan waarin boa's in de openbare ruimte voor een afgebakende periode de beschikking krijgen over de korte wapenstok. Hij informeerde hierover onlangs per brief de burgemeesters van alle gemeenten met boa's werkzaam in de openbare ruimte.

Reactie op maatschappelijk en politiek debat

Incidenten van geweld tegen boa`s zoals in Rotterdam en IJmuiden, in de huidige omstandigheden van de COVID-19 crisis, hebben geleid tot het maatschappelijke en politieke debat over de toekenning van geweldsmiddelen (wapenstok en pepperspray) voor het waarborgen van de veiligheid van boa`s bij hun taakuitoefening. Minister Grapperhaus kondigde in de Kamerbrief van 5 juni (Kamerstukken II, 2019/20, 29 628, nr. 958) een pilot aan waarin boa’s van het domein openbare ruimte (‘domein I - boa’s’) voor een afgebakende periode de beschikking krijgen over de korte wapenstok. De pilot heeft de duur van een jaar.

AMvB

Momenteel wordt gewerkt aan een algemene maatregel van bestuur (AMvB) over de bewapening en uitrusting van boa’s, waarin een aantal zaken zal worden gewijzigd dan wel verduidelijkt voor boa’s. Vooruitlopend op de AMvB zal in een aantal gemeenten worden gestart met een pilot, waarin het mogelijk wordt boa’ s in de openbare ruimte tijdelijk voor (de duur van) de pilot een korte wapenstok toe te kennen.

Gedurende de pilot zal op onderdelen alvast in de geest van de nieuw te ontwerpen AMvB worden gewerkt, zodat de opgedane ervaringen en evaluatie van de pilot als input kunnen dienen voor de AMvB.

Noodzaakcriterium

Het verzoek tot deelname aan de pilot wordt gedaan door de gemeente, met instemming van de lokale driehoek (politie, OM, burgemeester). In zijn brief aan de burgemeesters schetst Minister Grapperhaus de voorwaarden voor deelname aan de pilot.

Eén van de aangepaste voorwaarden voor de pilot betreft een andere invulling van het noodzaakcriterium neergelegd in art. 3.2 onder d van de Beleidsregels Buitengewoon Opsporingsambtenaar. Als gevolg van de aanpassing kan aan domein - I boa’s een korte wapenstok worden toegekend die daar anderszins, na de gebruikelijke toepassing van het noodzaakcriterium, geen aanspraak op zouden kunnen maken. Dit betekent concreet dat het criterium waarbij de verzoeker dient aan te tonen dat sprake is van een toename van het aantal geweldsincidenten, voor de pilotaanvraag buiten beschouwing zal worden gelaten.

Bestaande situaties

Verder heeft Minister Grapperhaus, mede op advies van de politie en het OM, besloten de toestemming voor bestaande situaties waarin boa’s in de openbare ruimte momenteel de beschikking hebben over een korte wapenstok, in beginsel te verlengen indien een gemeente met instemming van de lokale driehoek hierom verzoekt. Dit betreft de gemeenten die niet in aanmerking komen voor de pilot, omdat er reeds boa’ s werkzaam zijn die met een korte wapenstok zijn toegerust.

Bronnen: VNG, 21 juli 2020; brief Minister Grapperhaus aan burgemeesters, 15 juli 2020 en Kamerstukken II, 2019/20, 29 628, nr. 958