Verplichtingen vanuit de overheid

drs. Gied J.J.M. Jaspars

Het kabinet heeft meerdere maatregelen ter bestrijding van het coronavirus genomen. Deze werden en worden in de loop van de tijd aangevuld en aangescherpt. Deze notitie geeft een overzicht van de stand van zaken.

check Bijgewerkt tot 14 april 2021

spiralbound Practice note

Om de verspreiding van het coronavirus te beperken, heeft de overheid diverse maatregelen genomen. Ieder mens, en ook iedere ondernemer, is verplicht om zich hieraan te houden. De eerste aangescherpte maatregelen in de strijd tegen het coronavirus werden op 12 maart aangekondigd. Daarna volgden diverse aanvullingen en verscherpingen. Op 21 april kwam er voor het eerst een lichte versoepeling.

Op 6 mei presenteerde Rutte namens het kabinet een opzet voor de verdere versoepeling van de coronamaatregelen. Dit betreft een ‘routekaart’ of een ‘spoorboekje’ voor de periode tot 1 september, waarbij steeds meer versoepelingen werden doorgevoerd. Voor iedere stap geldt dat deze wordt doorgezet voor zover de situatie rondom het coronavirus dit toelaat.

Op 1 september was de situatie nog stabiel, maar spannend. Dit was volgens het kabinet reden om de coronaregels niet verder te versoepelen. Op 18 september werden aanvullende maatregelen aangekondigd in veiligheidsregio’s in de risicocategorie ‘zorgelijk’. Door de toenemende verspreiding van het virus werden op 29 september nieuwe, landelijke, maatregelen van kracht.

Op 13 oktober werd een routekaart gepresenteerd met 4 risiconiveaus. Deze gee­ft per risiconiveau aan welke maatregelen (ten minste) gelden in een regio. Regionaal kunnen aanvullend strengere maatregelen worden genomen als de situatie daarvoor aanleiding geeft­. Met ingang van 14 oktober gelden voor heel Nederland de maatregelen in de vierde categorie: “zeer ernstig”. Dit betekent feitelijk een “gedeeltelijke lockdown”. Om de daling te bespoedigen golden van woensdag 4 november 22.00 uur tot en met woensdag 18 november aanvullende maatregelen.

Begin december blijkt dat het coronavirus opnieuw razendsnel om zich heen grijpt, met als gevolg een snelle toename in het aantal besmettingen. Daarom geldt in Nederland vanaf dinsdag 15 december tot ten minste 9 februari de strengste lockdown tot nu toe. Op 19 januari is deze lockdown verder aangescherpt en vanaf 23 januari 2021 geldt in heel Nederland van 21:00 uur tot 4:30 uur een avondklok. Tijdens de persconferentie van 2 februari werd de lockdown tot minstens 2 maart verlengd om op de persconferenties van 23 februari, 8 maart en 23 maart verder verlengd te worden tot respectievelijk 15 maart, 30 maart en 20 april. Wel gingen de basisscholen en de kinderopvang vanaf 8 februari weer open, mogen niet-essentiële winkels sinds 10 februari beperkt open voor afhalen en sinds 16 maart voor winkelen op afspraak en gaat sinds 31 maart de avondklok een uur later in, om 22:00 uur.

Op 13 april 2021 is het ‘Openingsplan’ gepresenteerd. Met het openingsplan opent het kabinet stap voor stap de samenleving. Bij elke stap verdwijnen er coronamaatregelen. De 1e stap in het openingsplan is op zijn vroegst op 28 april 2021. Wel gaat de buitenschoolse opvang (bso) per 19 april weer voor alle kinderen open. Voor het hoger onderwijs geldt nog steeds, zoals eerder aangekondigd, dat studenten vanaf 26 april 1 dag per week les op locatie kunnen volgen.

Basisregels

Thuisblijven en testen

Thuisblijven bij klachten

Klachten die kunnen wijzen op corona zijn neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging, koorts en benauwdheid. Iedereen met 1 of meer van deze klachten kan zich laten testen. Zij moeten binnen blijven, totdat de uitslag van de test bekend is. Bij koorts of benauwdheid, blijven ook alle huisgenoten thuis tot de uitslag van de test bekend is. Huisgenoten met klachtenkunnen zich ook laten testen.

Avondklok

Het is de bedoeling dat iedereen van 22:00 uur ’s avonds tot 04.30 uur ’s ochtends binnen blijft. Het is verboden om tijdens de avondklok zonder geldige reden op straat te zijn. Naar buiten gaan mag alleen als het noodzakelijk is.

Dit is bijvoorbeeld:

  • In geval van een calamiteit.
  • Als uzelf, een hulpbehoevend persoon of een dier dringend (medische) hulp nodig heeft.
  • Als u van uw werkgever voor werk naar buiten moet.
  • Als u naar het buitenland reist of terugkeert naar Nederland.
  • Als u onderweg bent in verband met een uitvaart en dit kunt aantonen.
  • Als u onderweg bent in verband met een oproep van een rechter, officier van justitie of bezwaar- of beroepschriftenzitting en dit kunt aantonen.
  • Als u een aangelijnde hond uitlaat. Dit doet u in uw eentje.

Als het toch noodzakelijk is om naar buiten te gaan, moeten mensen een formulier ‘Eigen verklaring avondklok’ meenemen. Als het nodig is om voor het werk naar buiten te gaan, moet ook een werkgeversverklaring worden getoond. In sommige gevallen is een formulier niet nodig. Meer informatie hierover op www.rijksoverheid.nl/avondklok.

Testen

Een belangrijk wapen in de strijd tegen corona is dat iedereen met corona-gerelateerde klachten zich laat testen. Zo kunnen mensen die in contact zijn geweest met een patiënt snel gewaarschuwd worden en maatregelen treffen om het virus niet verder te verspreiden. Personen die nauw contact hebben gehad met iemand met corona, maar zelf geen klachten hebben, kunnen zich vanaf 1 december ook laten testen. Zij horen van de GGD of via de CoronaMelder app hoe zij een testafspraak kunnen maken. Zie voor meer informatie de pagina Klachten? Maak een afspraak voor een coronatest.

  • Geen corona: Als uit de test blijkt dat diegene op dit moment geen corona heeft, mogen die persoon en zijn huisgenoten weer naar buiten, tenzij ze daar te ziek voor zijn. Kinderen mogen weer naar school en naar de opvang. Gaan de klachten niet over, worden ze erger of ontstaan er nieuwe klachten, dan kan de huisarts worden gebeld.
  • Wel corona: Als uit de test blijkt dat er wel een besmetting met corona is, moeten die persoon en zijn huisgenoten thuisblijven. De GGD geeft verdere instructies aan betrokken persoenen en hun omgeving.

Hygiëneregels

De hygiëneregels vormen de basis van alle maatregelen.

  • Was de handen vaak:
    • Maak de handen goed nat

    • Neem wat vloeibare zeep uit een pompje
    • Wrijf de handen lang genoeg (20 seconden) over elkaar, zorg dat de boven- en onderkant goed bedekt zijn met zeep
    • Wrijf hierbij goed alle vingertoppen in
    • Wrijf ook tussen de vingers
    • Neem ook de polsen mee
    • Spoel de zeep zorgvuldig af met stromend water
    • Droog de handen goed af, vergeet hierbij niet de huid tussen de vingers
  • Hoest en nies in de binnenkant van de elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes
  • Schud geen handen
  • Draag een mondkapje:
    • Dit geldt voor iedereen vanaf 13 jaar:

    • In openbare plekken die binnen zijn. Zoals musea, winkels, restaurants en theaters.
    • Scholen en onderwijsinstellingen. Zoals middelbare scholen, hogescholen en universiteiten. Maar niet op basisscholen.
    • Bij contactberoepen. Zoals bij de kapper en de fysiotherapeut.
    • In het openbaar vervoer. Ook op de perrons en bij de haltes.
    • Tijdens vervoer met een touringcar; en
    • In het vliegtuig en op luchthavens.

    Als mensen een vaste zitplaats hebben, mag het mondkapje af. Als mensen van hun plek opstaan, moet het mondkapje weer op. Mondkapjes zijn niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar.

Afstandsregels

Door 1,5 meter afstand te houden is de kans kleiner dat mensen elkaar besmetten:

  • Houd 1,5 meter afstand (2 armlengtes) van anderen. Dit geldt voor iedereen: op straat, in winkels of andere gebouwen en op het werk, ook voor mensen met een vitale functie. Mensen die tot één huishouden behoren, hoeven geen 1,5 meter afstand te bewaren. Ook uitgezonderd is het ondersteunen van hulpbehoevenden, zoals het duwen van een rolstoel.
  • Vermijd drukke plekken. In groepen kan het virus zich makkelijk verspreiden, en het opsporen van bronnen en contacten is lastiger als grote groepen mensen bij elkaar zijn. Als het lastig wordt om 1,5 meter afstand te houden, is het verstandig om weg te gaan.
  • Werk thuis, tenzij dat echt niet anders kan. Waar thuiswerken niet mogelijk is, spreiden werkgevers de werktijden.
  • Mijd de spits.

Overige maatregelen

Overzicht maatregelen

  • Ga alleen naar buiten met je huishouden of met een groepje van maximaal 2 mensen
  • Ontvang thuis op een dag maximaal 1 persoon van 13 jaar of ouder
  • Ga maximaal 1 keer op een dag ergens op bezoek
  • Werk thuis, tenzij dit niet anders kan
  • De meeste plekken zijn dicht, zoals:
    • Theaters, concertzalen, bioscopen en casino’s.

    • Dierenparken en pretparken.
    • Plekken waar mensen binnen sporten, bijvoorbeeld sportzalen en zwembaden.
    • Sauna's en wellness.
    • Restaurants en cafés zijn alleen open voor bezorgen of afhalen.
  • Winkels en plekken die (voor een deel) open zijn:
    • Winkels voor boodschappen die echt nodig zijn. Zoals winkels die eten en drinken verkopen. Of drogisterijen.

    • Ook is bestellen en afhalen en winkelen op afspraak mogelijk.
    • Mensen met een contactberoep mogen werken, denk aan kapper, masseur of rijles. Alleen sekswerkers mogen niet werken.
  • Hotels zijn open, maar eten of eten bestellen in het hotel kan niet. Eten halen of bestellen bij een restaurant om te nuttigen op de hotelkamer mag wel.
  • Het openbaar vervoer is alleen voor noodzakelijke reizen.
  • Boek tenminste tot medio mei geen reizen naar het buitenland en ga ook niet naar het buitenland.

Uitzonderingen op maximumaantal personen

Er geldt een uitzondering op het maximale aantal personen per ruimte voor:

  • uitvaarten, er mogen maximaal 50 mensen bij een uitvaart zijn.
  • bruiloften, er mogen maximaal 30 mensen bij een bruiloft zijn.
  • betogingen, samenkomsten en vergaderingen volgens de Wet openbare manifestaties;
  • belijden van een godsdienst of levensovertuiging;
  • uitvaartplechtigheden (maximaal 50 personen);
  • onderwijsinstellingen, trainingsinstellingen en kinderopvang; instellingen die onderwijs verzorgen voor kwetsbare leerlingen, examens/tentamens/praktijklessen afnemen of kinderen opvangen van ouders in een cruciaal beroep (alles basis- en voortgezet onderwijs);
  • zorginstellingen;
  • openbaar vervoer en bedrijfsmatig personenvervoer;
  • de beoefening van podiumkunsten en cultuureducatie: repeteren en opnames maken door professionals voor bijvoorbeeld online voorstellingen kan blijven plaatsvinden.
  • luchthavens;
  • hotelgasten;
  • bedrijven en andere organisaties voor het verrichten van dagelijkse werkzaamheden;
  • een bijeenkomst die plaatsvindt onder verantwoordelijkheid van een rechter of een officier van justitie;
  • een vergadering van de Staten-Generaal of van een commissie daaruit;
  • een vergadering van de gemeenteraad, provinciale staten en het algemeen bestuur van een waterschap, of van een commissie daaruit en andere wettelijk verplichte bijeenkomsten;
  • verkiezingen;
  • een bijeenkomst van een internationale organisatie in het Koninkrijk.

Gesloten locaties

De volgende locaties zijn voor publiek gesloten:

  • Instellingen voor vermaak zoals theaters, concertzalen, bioscopen, casino’s, dierenparken, pretparken.
  • Binnensportlocaties, sportscholen, zwembaden, sauna’s etc.
  • Bibliotheken zijn alleen open voor het afhalen en terugbrengen van boeken en ander materiaal.
  • Buurthuizen mogen open zijn voor het bieden van ondersteuning aan kwetsbare personen, inclusief georganiseerde dagbesteding.
  • Winkels. Met uitzondering van de essentiële detailhandel die gericht is op eerste levensbehoeften:
    • Winkels die voornamelijk levensmiddelen verkopen (zoals de supermarkt, slagerij, banketbakkerij en slijterij)

    • Drogisterijen en apotheken
    • Dierenspeciaalzaken
    • Opticiens, audiciens
    • Tankstations
    • Locaties voor reparatie en onderhoud, zoals fietsmakerijen en autogarages. Verkoop is niet toegestaan.
    • Wasserijen, stomerijen
    • Afhaalfunctie van doe-het-zelfzaken (zoals bouwmarkten)
    • Servicepunten voor het versturen of ontvangen van brieven en pakketten.
  • Verkoop van bloemen buiten is toegestaan.
  • Winkels mogen bestellingen die in de winkel worden bezorgd bij de klant thuis bezorgen.
  • Voor de essentiële winkels geldt het volgende:
    • Alle winkels zijn vanaf 20:00 uur gesloten. Met uitzondering van winkels waar overwegend levensmiddelen worden verkocht.

    • Het is verboden om tussen 20:00 uur en 06:00 uur alcoholische dranken te verkopen of bezorgen.
    • Er wordt een deurbeleid gevoerd waardoor het binnen niet te druk wordt. Strikte naleving van de protocollen blijft van belang. Bij slecht naleven van de basisregels of bij te grote drukte kan de locatie gesloten worden op last van de voorzitter van de Veiligheidsregio.
    • Supermarkten stellen speciale winkeltijden vast waarop zij alleen open zijn voor ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid.
    • Kantoren voor zakelijke dienstverlening zoals banken, hypotheekverstrekkers en makelaars mogen open blijven, net als de voor publiek toegankelijke delen van overheidsgebouwen, zoals de balie bij de gemeente of de rechtbank.

Maatregelen per sector

Onderwijs en kinderopvang

Kinderopvang voor kinderen van 0-4 jaar is open.

  • De basisscholen zijn open.
  • De buitenschoolse opvang (bso) is dicht. Er is noodopvang op de bso voor ouders met een cruciaal beroep.
  • Het voortgezet onderwijs is open. Scholieren op middelbare scholen krijgen vooral les op afstand. Zij zijn minimaal 1 dag in de week op school.
  • Scholen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) zijn voor een deel open. Mbo-studenten krijgen vooral les op afstand. Zij gaan 1 dag in de week naar school.
  • Studenten op hogescholen en universiteiten krijgen les op afstand.
  • Leerlingen en studenten mogen voor praktijklessen, examens en tentamens naar school, hogeschool of universiteit.
  • Leerlingen en studenten in een kwetsbare positie mogen voor begeleiding wel naar school, hogeschool of universiteit.

Sport

  • Kinderen tot en met 12 jaar mogen naar zwemles voor hun A-, B- of C-diploma.
  • Kinderen tot en met 17 jaar mogen buiten met hun team sporten. Zij mogen met elkaar wedstrijden spelen.
  • Jongeren van 18 tot en met 26 jaar mogen bij de sportvereniging buiten sporten. Zij mogen wedstrijden spelen met teams van de eigen club.
  • Volwassenen vanaf 27 jaar mogen buiten op sportvereniging met maximaal 4 mensen sporten. Op andere plaatsen buiten mogen volwassenen alleen in hun eentje of met z’n tweeën sporten.
  • Verder gelden de volgende beperkingen:
    • Er worden geen wedstrijden gespeeld.

    • Toeschouwers zijn niet toegestaan.
    • Douches en kleedkamers bij sportlocaties zijn gesloten, behalve de kleedkamers bij zwembaden.
    • Reserveren en gezondheidscheck is verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar.
    • Reserveren kan voor maximaal 2 personen.
  • Uitzonderingen op de regels voor sport en spel:
    • Er is een uitzondering voor topsporters op aangewezen topsportlocaties en voor voetballers in de eredivisie en eerste divisie.

    • Therapeutisch zwemmen, bijvoorbeeld ten behoeve van revalidatie, is toegestaan.
    • Kinderen met klachten die kunnen wijzen op corona blijven thuis.

Horeca

Eet- en drinkgelegenheden mogen uitsluitend geopend zijn voor afhalen en bezorgen.

  • Dit geldt ook voor afhalen bij coffeeshops
  • Voor hotelgasten geldt dat zij in de hotels maaltijden kunnen afhalen, maar dat zij deze nuttigen in hun hotelkamer
  • Er mag alleen afgehaald worden, dus bijv. het gebruik van fruitautomaten is niet toegestaan.
  • Consumpties moeten worden meegenomen en mogen niet bij de afhaallocatie zelf worden genuttigd.

Enkele locaties mogen consumpties aanbieden:

  • Uitvaartcentra, of vergelijkbare locaties waar een uitvaartplechtigheid plaatsvindt.
  • Bedrijfskantines.
  • Zorginstellingen voor patiënten en bezoekers van patiënten.
  • Locaties voor dagbesteding voor kwetsbare groepen.
  • Vliegvelden na de security check.
  • Voor afhaalrestaurants geldt dat zij tot 01:00 uur ’s nachts geopend mogen blijven. Na 20:00 uur ’s avonds verkopen zij geen alcohol meer. Coffeeshops zijn na 20:00 uur gesloten.

Contactberoepen

Alle contactberoepen zijn toegestaan, alleen sekswerkers mogen niet werken. Voor contactberoepen gelden de volgende regels:

  • Zowel dienstverlener als klant dragen een mondkapje.
  • Als aanvullende voorwaarde geldt dat personen hebben gereserveerd en dat een gezondheidscheck plaatsvindt.
  • Het is bij contactberoepen verplicht bezoekers te vragen zich te registreren ten behoeve van bron- en contactonderzoek door de GGD bij een besmetting.
    • Klanten registreren zich op vrijwillige basis. Als een klant zich niet wil registreren is dat geen reden om toegang te weigeren.

    • Gegevens mogen uitsluitend worden gebruikt voor bron- en contactonderzoek.
    • Deze verplichting geldt niet voor beroepen waarvoor de registratieplicht het uitoefenen van het beroep, of de veiligheid of welzijn van betrokkenen in de weg zou staan. Bijvoorbeeld voor zorgverleners, handhavers, opsporingsambtenaren.

Regels voor reizen

Reizen in Nederland

Ga zo min mogelijk op reis.

Reis alleen als het echt nodig is, bijvoorbeeld voor het werk.

Mijdt de spits met de auto, trein of bus.

Op reis naar het buitenland

Reizen naar landen met een geel, oranje of rood reisadvies wordt vanwege de risico’s afgeraden. Maak en boek geen reizen naar het buitenland tot medio mei, tenzij strikt noodzakelijk. Vakanties en familiebezoek zijn niet noodzakelijk. In het reisadvies per land van het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ) staan nadere regels met betrekking tot (thuis)quarantaine na een reis.

Reizen uit het buitenland

Alle reizigers uit hoogrisicogebieden die per vliegtuig of schip naar Nederland komen moeten een vlak voor vertrek naar Nederland afgenomen negatieve sneltest kunnen tonen. Deze test is maximaal 4 uur oud bij het aan het boord gaan. Dat komt bovenop de al verplichte negatieve PCR-test die maximaal 72 uur voor aankomst moet zijn afgenomen. Deze maatregelen gelden ook voor reizigers naar Caribisch Nederland. Bovendien moeten zij 10 dagen in quarantaine bij aankomst in Nederland. Na 5 dagen kan iemand zich laten testen. Als de uitkomst van deze PCR-test negatief is, dan eindigt de quarantaine.

Voor de Dominicaanse Republiek, Zuid-Afrika en alle landen in Midden- of Zuid-Amerika geldt een vliegverbod. Voor een kleine groep reizigers is een uitzondering gemaakt.

Openbaar vervoer

Het dringende advies is om het OV alleen te gebruiken voor noodzakelijke reizen. Reis daarom zo weinig mogelijk. Dan verspreidt het virus zich minder snel. Breng het dus niet naar andere plekken. Dit geldt voor alle vormen van vervoer. Voor korte afstanden geldt: ga lopen of pak de fiets. Als we noodzakelijk reizen, dan is het uitgangspunt dat we anderhalve meter afstand houden van elkaar.

In het openbaar vervoer, in stations, op perrons en bij tram- en bushaltes, is het dragen van een mondkapje voor publiek gebruik verplicht voor iedereen van 13 jaar of ouder. De boete bedraagt 95 euro voor reizigers die geen mondkapje dragen.

Bedrijfsmatig vervoer

Voor bedrijfsmatig vervoer van A naar B (zoals taxi’s, personenbusjes en touringcars) geldt: een gezondheidscheck en een reservering vooraf. Een niet-medisch mondkapje is verplicht voor iedereen van 13 jaar of ouder. Bij twee of meer passagiers kan het niet dragen van een mondkapje tot een boete leiden.

Voor taxi’s geldt een gezondheidscheck vooraf en klanten reserveren. Passagiers vanaf 13 jaar dragen een mondkapje voor publiek gebruik. Wanneer er twee of meer passagiers in de taxi zitten kan het niet dragen van een mondkapje tot een boete leiden. Er is geen beperking in de bezetting.

Voor touringcars en personenbusjes geldt een gezondheidscheck vooraf en passagiers reserveren. Alle passagiers vanaf 13 jaar dragen een niet-medisch mondkapje. Vanaf 3 personen wordt gehandhaafd. Er is geen beperking in de bezetting.

In het bedrijfsmatig vervoer (bedrijfsbusjes, verhuiswagens, vrachtwagens, etc.) is het niet-medische mondkapje verplicht bij meer dan twee inzittenden, tenzij er 1,5 meter afstand gehouden kan worden.

Privé-vervoer

In de eigen auto draagt iedereen een mondkapje wanneer mensen die niet tot hetzelfde huishouden behoren samen reizen. Er mogen maximaal 2 personen in de auto zitten als zij niet tot hetzelfde huishouden behoren.

Generiek kader ‘Coronamaatregelen’

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft een generiek kader ‘Coronamaatregelen’ opgesteld voor bedrijven, organisaties, instellingen, lokale overheden en verenigingen. Het kader geeft adviezen hoe al deze organisaties zich kunnen houden aan de Nederlandse maatregelen vanuit de rijksoverheid.

Uitgangspunten zoals anderhalve meter afstand houden, hygiënemaatregelen en de gezondheidscheck vormen de basis van dit kader. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de basisregels voor iedereen.

Generieke uitgangspunten binnen

1. Afstand houden en doorstroming

Borg dat iedereen anderhalve meter afstand (2 armlengtes) van elkaar kan houden.

Uitzonderingen:

  • Jongeren tot en met 17 jaar hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

    Leerlingen houden op school wel zoveel mogelijk 1,5 meter afstand tot elkaar;

  • Kinderen tot en met 12 jaar hoeven daarnaast geen anderhalve meter afstand te houden tot anderen;
  • Personen die tot één huishouden/gezin behoren hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

In sommige situaties is afstand houden niet mogelijk en mag de anderhalve meter tijdelijk worden losgelaten. Het gaat hierbij om:

  • Contact tussen hulpbehoevenden en hun begeleiders;
  • Mensen met contactberoepen (kijk op Rijksoverheid.nl voor het overzicht van uitgezonderde contactberoepen tijdens de lockdown);
  • Acteurs tijdens optredens en repetities en dansers bij het samen trainen en dansen met vaste danspartners volgens choreografie.

Maatregelen om te zorgen dat bezoekers/personen anderhalve meter afstand van elkaar kunnen houden en voor het beheersen van de bezoekersstroom:

  • Plaats tafels en stoelen in een ruimte/zaal zo dat iedereen zich strikt aan anderhalve meter onderlinge afstand kan houden.
  • Attendeer iedereen er op om afstand van elkaar te houden. Herhaal deze boodschap op meerdere plekken.
  • Maak vaste looproutes en geef dit duidelijk aan. Richt looproutes zo in dat mensen elkaar in verschillende looprichtingen op anderhalve meter afstand kunnen passeren. Of maak er eenrichtingsverkeer van.
  • Laat bezoekers buiten wachten (met anderhalve meter afstand), als bij binnen wachten anderhalve meter afstand houden niet mogelijk is. Laat bezoekers pas binnen op de gereserveerde tijd (indien van toepassing).
  • Laat bezoekers in kleine groepen aankomen/vertrekken en naar binnen/buiten gaan om anderhalve meter onderlinge afstand te houden.
  • Zorg dat er voldoende afstand is tussen de zitplaatsen in een bioscoop, theaterzaal, wachtkamer of aankomstruimte, etc.
  • Beperk zoveel mogelijk het aantal personen in een ruimte. Borg altijd de anderhalve meter afstand in een ruimte én het maximale aantal mensen dat volgens de geldende maatregelen in een ruimte mag zijn.
  • Beperk het aantal personen in de sanitaire ruimtes (was-, toilet- en/of doucheruimtes). Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand.
  • Houd toezicht op het aantal mensen en de onderlinge afstand bij het gebruik van de lift. Bijvoorbeeld bij krappe liften: laat mensen de lift naar boven nemen en laat mensen zo veel mogelijk naar beneden lopen.
  • Zorg voor een soepele doorstroming en voorkom opstoppingen door bijvoorbeeld deuren open te zetten.
  • Spreid bezoekers door ruimere openingstijden (uiteraard passend binnen de toegestane openingstijden).
  • Train en begeleid medewerkers op de maatregelen en adviezen en het toezien op het onderling anderhalve meter afstand houden.
  • Houd het kassa-/baliecontact zo beperkt mogelijk. Dat kan door zoveel mogelijk online of telefonisch te laten reserveren en online of contactloos te laten betalen.
  • Bevestig een fysieke (kunststof)barrière. Bijvoorbeeld bij balie/informatiepunt/kassa of receptie, wanneer de anderhalve meter afstand niet haalbaar is.
  • Bij het veilig inrichten van de ruimte, als werkplek of voor publiek, kan een arbeidshygiënist adviseren. Die kan onderzoek doen op locatie en adviseren over specifieke maatregelen. Bijvoorbeeld over het toepassen van schermen.

Er kunnen zich situaties voordoen waarbij medewerkers onderling niet aan de anderhalvemeternorm kunnen voldoen. Bijvoorbeeld in een kleine keuken. In dat geval moeten de medewerkers de Extra aandachtspunten voor contactberoepen opvolgen.

2. Hygiënemaatregelen

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft hygiënerichtlijnen voor sectoren en instellingen zoals basisscholen, evenementen en sauna’s en badinrichtingen. Voor openbare ruimtes en sectoren waarvoor geen specifieke hygiënerichtlijnen zijn, is er een Algemene hygiënerichtlijn. De punten hieronder zijn aanvullende maatregelen en adviezen vanwege het nieuwe coronavirus. Houd ook rekening met maatregelen voor hygiëne of schoonmaak vanuit eigen richtlijnen/kwaliteitseisen of (arbeidsomstandigheden)wetgeving van de branche/sector.

  • Laat iedereen de hygiënemaatregelen nauwkeurig opvolgen. Voor medewerkers en bezoekers geldt: was je handen regelmatig met water en zeep, zit niet met je handen aan je gezicht, schud geen handen, hoest of nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Communiceer op meerdere plekken de algemene hygiëneadviezen.
  • Als er een handenwasgelegenheid is, zorg dan dat iedereen bij aankomst en vertrek zijn handen kan wassen met water en zeep. Als er geen handenwasgelegenheid is, adviseer iedereen om de handen direct na thuiskomst te wassen.
  • Zorg voor voldoende (hand)zeep en papieren handdoekjes in de toiletten.
  • Maak handcontactpunten zoals deurklinken, winkelwagentjes en -mandjes, pinautomaten, touchscreens (die meerdere personen aanraken) meerdere keren per dag schoon met schoonmaakdoekjes of met water en zeep (bijvoorbeeld allesreiniger).
  • Maak stoelen, leuningen, tafels, etc. en de toiletten meerdere keren per dag schoon.
  • Maak na iedere werkdag de ruimte/voorziening goed schoon volgens het reguliere schoonmaakprotocol.
  • Zorg dat medewerkers over een eigen eetgelegenheid/pauzeruimte/toilet(ten)/omkleedruimte, etc. beschikken waar zij afstand kunnen houden en hygiënemaatregelen kunnen opvolgen.

3. Maximaal aantal bezoekers per ruimte

  • De algemene regels vanuit de rijksoverheid voor activiteiten binnen moeten opgevolgd worden.
  • In de ruimtes waarvoor de overheid een maximumaantal bezoekers heeft aangegeven, moet dat aantal worden aangehouden.
  • Als er meerdere ruimtes zijn (o.a. in zalen, kantoorruimtes, etc.) geldt het maximumaantal personen/bezoekers per ruimte, mits de anderhalve meter afstand voor de bezoekersstroom ook toegepast kan worden in de overige ruimtes (o.a. sanitair, looproutes, in- en uitgang, etc.).
  • Bepaal het aantal toe te laten personen in een ruimte, zodat iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kan houden.
  • Geef bezoekers geen toegang tot privéruimtes, keuken of personeelsruimtes.

4. Reservering en placering

  • Als het vereist is moet vooraf een reservering gemaakt worden.
  • Als het vereist is, moeten vaste zitplaatsen (placering) voor de bezoekers en/of medewerkers worden aangewezen.
  • Als het vereist is moet met tijdvakken worden gewerkt, met begin- en eindtijd.
  • Zorg er bij bedrijven en instellingen voor dat vooraf bekend is hoeveel medewerkers tijdens een dienst/werkdag aanwezig zijn en leg vast wie wanneer gewerkt heeft.
  • Werk zoveel als mogelijk in vaste teams. Als er minder wisseling is in personeel is de kans op verspreiding van het nieuwe coronavirus kleiner bij onverhoopte a- of presymptomatische medewerkers.

5. Gezondheidscheck (triage)

  • Als het is vereist, dan is een gezondheidscheck nodig. Medewerkers/bezoekers moeten de gezondheidscheck doen voor aanvang van de dienst/het bezoek. Als één van de vragen met ja wordt beantwoord, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Bij de kaartverkoop/reservering en bij aanvang van het bezoek moeten de bezoekers gewezen worden op de gezondheidscheck.
  • Stuur/geef de gezondheidscheck mee met een afspraakbevestiging/kaartverkoop.
  • Als iemand gezondheidsklachten heeft, zoals verkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts en/of plotseling verlies van reuk of smaak, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Als iemand gedurende de dag klachten ontwikkelt, dan moet die persoon direct naar huis.
  • Iedereen kan bij klachten, ook als die mild van aard zijn, laagdrempelig worden getest via de bedrijfsarts of GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Zo snel mogelijk testen is nodig om de verspreiding van het virus effectief in te dammen. Bij een positieve testuitslag wordt verwacht dat iedereen meewerkt aan bron- en contactopsporing. Werkgevers moeten daarom bij werknemers het testbeleid actief stimuleren. Lees hier meer over het testbeleid.

6. Ventilatie

  • Zorg ervoor dat de ventilatie voldoet aan de regelgeving (Bouwbesluit) en richtlijnen. In het Bouwbesluit is vermeld wat de minimale ventilatienormen zijn per verblijfsruimte of -gebied.
  • Het is van belang dat een verblijfsruimte 24 uur per dag wordt geventileerd via natuurlijke ventilatie (roosters boven een raam, kieren). Of via mechanische ventilatiesystemen. Goed ventileren is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij aan een prettig en gezond binnenklimaat.
  • Lucht een verblijfsruimte minimaal 1 keer per dag ca. 10-15 minuten. Ook als snelle luchtverversing van de ruimte gewenst is, bijvoorbeeld na een groepsbijeenkomst in een ruimte, of na het koken. Zet voor het luchten de ramen/deuren tegen elkaar open.
  • Aanpassingen van mechanische ventilatiesystemen zijn niet nodig.
  • Volg de onderhoudsinstructies van het mechanische ventilatiesysteem om een goede werking te waarborgen.
  • Lees meer over ventilatie en het nieuwe coronavirus.

7. Risicogroepen

  • Het RIVM heeft aanvullende adviezen voor medewerkers die behoren tot een van de risicogroepen.
  • Bezoekers die tot een risicogroep behoren, wegen zelf af of zij een dergelijk voorziening kunnen en willen bezoeken.
  • De branche maakt voor risicogroepen, eventueel met een bedrijfsarts en/of arbeidshygiënist, beleid zodat de werkomstandigheden voor de medewerkers (én bezoekers) die in een risicogroep zitten zo veilig mogelijk zijn.

8. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Op plekken in Nederland is er vanuit de Rijksoverheid een verplichting (openbare en overdekte ruimten, in het onderwijs, het openbaar vervoer, bij contactberoepen, in een vliegtuig en in touringcars) voor het gebruik van een mondneusmasker.

Daarnaast is te allen tijde van belang dat:

  • Iedereen de gezondheidscheck doorloopt en thuisblijft als op 1 of meer vragen ‘JA’ het antwoord is;
  • En iedereen zich aan de verdere maatregelen houdt.

Het dragen van bijvoorbeeld schort of wegwerphandschoenen wordt niet geadviseerd. Dat kan vanwege de adviezen om al bij milde klachten thuis te blijven, om anderhalve meter afstand te houden, geen handen te schudden en vaak de handen met water en zeep te wassen. Deze adviezen blijven belangrijk en voorkomen verspreiding.

Overige aandachtspunten voor specifieke groepen medewerkers:

  • Voor zwangere medewerksters kan in overleg met de bedrijfsarts een passend advies gemaakt worden. Hiervoor kunnen de uitgangspunten worden gebruikt zoals beschreven door het RIVM. De branchevereniging of koepelorganisatie kan op basis van dit document eigen beleid voor zwangere medewerkers opstellen.
  • Jongeren (< 18 jaar) zoals bijvoorbeeld ook vakantiekrachten, hebben recht op extra bescherming vanuit arbeidsomstandighedenwet.

Generieke uitgangspunten buiten

De onderstaande uitgangspunten zijn ook te gebruiken door organisaties, bedrijven en instellingen voor de organisatie van meld- en vergunningsplichtige evenementen, als deze weer worden toegestaan.

1. Afstand houden en doorstroming

Borg dat iedereen anderhalve meter afstand (2 armlengtes) van elkaar kan houden.

Uitzonderingen:

  • Kinderen tot en met 12 jaar hoeven onderling en tot volwassenen geen anderhalve meter afstand te houden;
  • Jongeren tot en met 17 jaar hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden. Leerlingen houden op school wel zoveel mogelijk 1,5 meter afstand tot elkaar;
  • Personen die tot één huishouden/gezin behoren hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden.

De regel is dat iedereen anderhalve meter afstand houdt. Maar in sommige situaties is dat niet mogelijk en mag de anderhalve meter tijdelijk worden losgelaten. Het gaat om:

  • Contact tussen hulpbehoevenden en hun begeleiders;
  • Mensen met contactberoepen (kijk op Rijksoverheid.nl voor het overzicht van uitgezonderde contactberoepen tijdens de lockdown);
  • Acteurs tijdens optredens en repetities en dansers bij het samen trainen en dansen met vaste danspartners volgens choreografie.

Adviezen om ervoor te zorgen dat personen afstand van elkaar kunnen houden en voor het beheersen van de bezoekersstroom:

  • Bij de inrichting van de buitenruimte moet iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kunnen houden.
  • Attendeer iedereen er op dat zij afstand van elkaar houden en herhaal deze boodschap op meerdere plekken.
  • Maak vaste looproutes en geef dit duidelijk aan. Richt looproutes zo in dat iedereen elkaar in verschillende looprichtingen op anderhalve meter afstand kan passeren. Of maak er eenrichtingsverkeer van.
  • Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand. Laat bezoekers pas binnen op de gereserveerde tijd (indien van toepassing).
  • Laat bezoekers in kleine groepen aankomen/vertrekken en naar binnen/buiten gaan, zodat bezoekers hierbij anderhalve meter onderlinge afstand kunnen houden.
  • Zorg dat er voldoende afstand is tussen de zitplaatsen.
  • Beperk het aantal personen in de sanitaire ruimtes (was-, toilet- en/of doucheruimtes). Laat bezoekers wachten met anderhalve meter afstand.
  • Zorg voor een soepele doorstroming van personen.
  • Spreid de bezoekers door ruimere openingstijden (uiteraard passend binnen de geldende openingstijden).
  • Train en begeleid medewerkers op de maatregelen en adviezen en op het toezien op het onderling anderhalve meter afstand houden.
  • Houd het kassa-/baliecontact zo beperkt mogelijk, bijvoorbeeld door zoveel mogelijk online of telefonisch te laten reserveren en online of contactloos te laten betalen.
  • Bevestig een fysieke (kunststof)barrière. Bijvoorbeeld bij balie/informatiepunt of kassa, wanneer de anderhalve meter afstand niet haalbaar is.
  • Overweeg om op terrassen 'kuchschermen' te plaatsen.
  • Bij het veilig inrichten van de ruimte, kan een arbeidshygiënist, na onderzoek op locatie, de ondernemer op maat adviseren over specifiek passende technische en organisatorische maatregelen, zoals over de toepassing van schermen.

Er kunnen zich situaties voordoen waarbij medewerkers onderling niet aan de anderhalve meter norm kunnen voldoen. In dat geval moeten de medewerkers de Extra aandachtspunten voor contactberoepen opvolgen.

2. Hygiënemaatregelen

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft hygiënerichtlijnen voor sectoren en instellingen zoals basisscholen, evenementen, sauna’s en badinrichtingen. Voor openbare ruimtes en sectoren waarvoor geen specifieke hygiënerichtlijnen zijn is er een Algemene hygiënerichtlijn. De punten hieronder zijn aanvullende maatregelen en adviezen vanwege het nieuwe coronavirus. Houd ook rekening met maatregelen voor hygiëne of schoonmaak vanuit eigen richtlijnen/kwaliteitseisen of (arbeidsomstandigheden)wetgeving van de branche/sector.

  • Laat iedereen de hygiënemaatregelen nauwkeurig opvolgen. Was je handen regelmatig met water en zeep, zit niet met je handen aan je gezicht, schud geen handen, hoest of nies in je elleboog en gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Communiceer op meerdere plekken de algemene hygiëneadviezen.
  • Als er een handenwasgelegenheid is, zorg dan dat iedereen bij aankomst en vertrek zijn handen kan wassen met water en zeep. Als er geen handenwasgelegenheid is, adviseer iedereen om de handen direct na thuiskomst te wassen. Meer informatie over toegelaten desinfectiemiddelen is hier te lezen.
  • Zorg voor voldoende (hand)zeep en papieren handdoekjes in de toiletten.
  • Maak handcontactpunten zoals deurklinken, winkelwagentjes en -mandjes, pinautomaten, touchscreens (die meerdere personen aanraken) meerdere keren per dag schoon met schoonmaakdoekjes of met water en zeep (bijvoorbeeld allesreiniger).
  • Maak stoelen, leuningen, tafels, etc. en de toiletten meerdere keren per dag schoon.
  • Maak na iedere werkdag de ruimte/voorziening goed schoon volgens het reguliere schoonmaakprotocol.
  • Zorg dat medewerkers over een eigen eetgelegenheid/pauzeruimte/toilet(ten)/omkleedruimte, etc. beschikken waar zij afstand kunnen houden en hygiënemaatregelen kunnen opvolgen.

3. Maximaal aantal bezoekers

  • De algemene regels vanuit de Rijksoverheid voor activiteiten buiten moeten opgevolgd worden.
  • De locaties waarvoor de overheid een maximumaantal bezoekers heeft aangegeven, moeten dat aantal aanhouden.
  • Beperk het aantal personen in de buitenruimte, zodat iedereen zich strikt aan de anderhalve meter afstand kan houden.
  • Geef bezoekers geen toegang tot privéruimtes, keuken of personeelsruimtes.

4. Reservering en/of placering

  • Als het vereist is moet vooraf een reservering gemaakt worden.
  • Als het vereist is, moeten vaste zitplaatsen (placering) voor de bezoekers en/of medewerkers aangewezen worden.
  • Als het vereist is moet met tijdvakken worden gewerkt, met begin- en eindtijd.
  • Werk zoveel als mogelijk in vaste teams en leg vast wie wanneer gewerkt heeft. Als er minder wisseling is in personeel, is de kans op verspreiding van het nieuwe coronavirus kleiner, bij onverhoopte a- of presymptomatische medewerkers.

5. Gezondheidscheck (triage)

  • Als het is vereist dan is een gezondheidscheck nodig. Medewerkers/bezoekers moeten de gezondheidscheck doen voor aanvang van de dienst/het bezoek. Als één van de vragen met ja wordt beantwoord, dan moet die persoon thuis blijven.
  • Bij de kaartverkoop/reservering en bij aanvang van het bezoek moeten de bezoekers gewezen worden op de gezondheidscheck.
  • Stuur de gezondheidscheck mee met een afspraakbevestiging/kaartverkoop.
  • Als iemand gezondheidsklachten heeft zoals verkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts en/of plotseling verlies van reuk of smaak, dan moet die persoon thuisblijven.
  • Als iemand gedurende de dag klachten ontwikkelt, dan moet die persoon direct naar huis.
  • Iedereen kan bij klachten, ook als die mild van aard zijn, laagdrempelig worden getest via de bedrijfsarts of GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Zo snel mogelijk testen is nodig om de verspreiding van het virus effectief in te dammen. Bij een positieve testuitslag wordt verwacht dat men meewerkt aan bron- en contactopsporing. Werkgevers dienen daarom bij werknemers het testbeleid actief te stimuleren. Lees meer over het testbeleid.

6. Risicogroepen

  • Het RIVM heeft aanvullende adviezen voor medewerkers die behoren tot een van de risicogroepen.
  • Voor bezoekers die tot een risicogroep behoren is het extra belangrijk om de basisregels goed op te volgen, zoals anderhalve meter afstand houden.
  • De branche maakt voor risicogroepen, eventueel met een bedrijfsarts en/of arbeidshygiënist, beleid, zodat de werkomstandigheden voor de medewerkers (én bezoekers) die in een risicogroep zitten zo veilig mogelijk zijn.

7. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Op plekken in Nederland is er vanuit de Rijksoverheid een verplichting (openbare en overdekte ruimten, in het onderwijs, het openbaar vervoer, bij contactberoepen, in een vliegtuig en in touringcars) voor het gebruik van een mondneusmasker.

Daarnaast is te allen tijde van belang dat:

  • Iedereen de gezondheidscheck doorloopt en thuisblijft als op 1 of meer vragen ‘JA’ het antwoord is;
  • En iedereen zich aan de verdere maatregelen houdt.

Het dragen van bijvoorbeeld schort of wegwerphandschoenen wordt niet geadviseerd. Dat kan vanwege de adviezen om al bij milde klachten thuis te blijven, om anderhalve meter afstand te houden, geen handen te schudden en vaak de handen met water en zeep te wassen. Deze adviezen blijven belangrijk en voorkomen verspreiding.

Overige aandachtspunten voor specifieke groepen medewerkers:

  • Voor zwangere medewerksters kan in overleg met de bedrijfsarts een passend advies gemaakt worden. Hiervoor kunnen de uitgangspunten worden gebruikt zoals beschreven door het RIVM. De branchevereniging of koepelorganisatie kan op basis van dit document eigen beleid rondom zwangere medewerkers opstellen.
  • Jongeren (< 18 jaar) zoals bijvoorbeeld ook vakantiekrachten, hebben recht op extra bescherming vanuit de arbeidsomstandighedenwet

Lokale maatregelen corona

Afhankelijk van de situatie kunnen lokale maatregelen in een gemeente of veiligheidsregio genomen worden.

Gemeenten

Welke aanvullende maatregelen in een gemeente gelden, wordt vermeld op de website van de betreffende gemeente.

Veiligheidregio’s

Nederland is verdeeld in 25 veiligheidsregio’s. Bekijk de website van de veiligheidsregio’s voor meer informatie over regionale maatregelen: 

Tijdelijke wet COVID-19

Sinds 1 december 2020 is de tijdelijke coronawet van kracht. De wet vervangt de noodverordeningen, waarin de maatregelen sinds maart 2020 werden opgenomen. Noodverordeningen zijn namelijk voor kortdurende (crisis)situaties. Maar de coronacrisis duurt langer. Daarom heeft het kabinet de noodverordeningen vervangen door de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 .

Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 geldt sinds 1 december 2020 en heeft een looptijd van 3 maanden. Indien nodig kan de coronawet steeds 3 maanden worden verlengd. Ook is het mogelijk de wet tussentijds in te trekken, zodra deze niet meer nodig is. De Tweede Kamer is betrokken bij deze besluiten.

Regelingen die op 1 december 2020 zijn ingegaan

Op 1 december 2020 zijn 5 regelingen ingegaan. Namelijk 3 regelingen voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. En 2 regelingen voor het Europese deel van Nederland:

Melding van betalingsonmacht bij belastingen en premies

Ter voorkoming van bestuurdersaansprakelijkheid is het noodzakelijk om betalingsonmacht van rechtspersonen zoals bv’s en nv’s tijdig te melden. Er is een formulier om betalingsonmacht te melden bij de Belastingdienst (voor belastingen en premies) en een formulier om betalingsonmacht te melden bij het bedrijfspensioenfonds. In het formulier moet worden aangegeven voor welk tijdvak niet betaald kan worden. De melding geldt automatisch ook voor dezelfde verschuldigde bedragen in de tijdvakken daarna.